वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

१२० वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे ब्राह्मणम्, तस्मादु सुदासः पैजवन इति । पृथुश्च विनयाद्राज्यं प्राप्तवान्मनुरेव च । कुबेरश्च धनैश्वर्यं ब्राह्मण्यं चैव गाधिजः ॥ इति । महाभारते, न राज्यं प्राप्तमित्येव वर्तितव्यमसाम्प्रतम् । श्रियं ह्यविनयो हन्ति जरारूपमिवोत्तमम् ॥ विनीतो विनययुक्तः । विनयशब्देनाविरुद्धः पूर्वो- क्तः स्नातकधर्मकलाप उच्यते । " न संशयं प्रपद्येत नाकस्मादप्रियं वदेत् " इत्यादिनोक्तः । सत्त्वसम्प- न्नः सम्पदापदोर्हर्षविषादरहितः । दुर्दशामापन्नोऽपि न न्यायादपैति स सत्त्वसम्पन्न इत्यपरार्कः । मातृतः पितृ- तश्चाभिजनवान् कुलीनः । अवगताविस्मरणशीलः स्मृतिमान्। अनल्पहृदयः, योऽल्पापकारोपकाराभ्यां कोपप्रसादवान् सो- ऽल्पहृदयः, तथा न भवतीत्यर्थः । अपरुषः अकठोरवाक् । धा- र्मिकः प्रसिद्धवर्णाश्रमधर्मान्वितः । पुरुषार्थविक्षेपकं द्यूतादि व्य- सनं तद्रहितोऽव्यसनः । व्यसनानि वक्ष्यन्ते । प्राज्ञो गम्भी- रार्थावधारणक्षमः । शूरो निर्भयः । रहस्यवित् गोपनीयगोपन- चतुरः । स्वरन्ध्रगोप्ता, स्वस्य सप्तसु राज्याङ्गेषु यस्य वैकल्ये परप्रवेशस्तस्य गोप्ता रक्षकः । कात्यायनः, विनीतः शास्त्रसम्पन्नः कोशशौर्यसमन्वितः । ब्रह्मण्यो दानशीलः स्याद्धर्मसत्यपरो नृपः ॥ स्तम्भोपतापपैशुन्यचापलक्रोधवर्जितः । प्रगल्भः सन्नतोदग्रः सम्भाषी प्रियदर्शनः ॥ वश्येन्द्रियं जितात्मानं धृतदण्डं विकारिषु ।