भारतकोश
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished490 पृष्ठ

पृष्ठ 141, कुल 490 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 141

विहिता राजधर्माः। १४३ पूर्वरात्रान्तरात्रेषु द्विजा यस्य ह्यधीयते । स राजा सह राष्ट्रेण वर्द्धते ब्रह्मतेजसा ॥ राजा यत्कुरुते पापं प्रमादात्सह तेन च । वसन्तो ब्राह्मणा राष्ट्रे जप्येन शमयन्ति तत् ॥ ब्राह्मणान् पूजयेन्नित्यं प्रातरुत्थाय भूमिपः । ब्राह्मणानां प्रसादेन वसन्ति दिवि देवताः ॥ यदरुच्या हरन्त्येते शुभं वा यदि वाऽशुभम् । तत्तथा नान्यथा कुर्याद्ब्राह्मणा ह्यत्र कारणम् ॥ इति । मनुः, नाब्रह्म क्षत्रमृध्नोति१ नाक्षत्रं ब्रह्म वर्द्धते । ब्रह्म क्षत्रेण संयुक्तमिह चामुत्र वर्द्धते ॥ इति । यमः, राजा वृक्षो ब्राह्मणास्तस्य मूलं पौराः पर्णं मन्त्रिणस्तस्य शाखाः। तस्माद्राज्ञा ब्राह्मणा रक्षणीया मूले गुप्ते नास्ति वृक्षस्य नाशः ॥ आसन्नं हि दहत्यग्निर्दूराद्दहति ब्राह्मणः । प्ररोहत्यग्निना दग्धं ब्रह्मदग्धं न रोहति ॥ ब्राह्मणानां च शापेन सर्वभक्षो हुताशनः । समुद्रश्चाप्यपेयश्च विफलस्तु पुरन्दरः ॥ विफलः वृषणरहितः । चन्द्रमा राजयक्ष्मी च पृथिव्यामूषराणि च । वनस्पतीनां निर्यासो दानवानां पराजयः ॥ अनन्तान्येव तेजांसि ब्राह्मणानां महात्मनाम् । तस्माद्विप्रेषु नृपतिः प्रणमेन्नियमेन च ॥ इति । महाभारते, १ वर्धते इत्यर्थः ।