वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

विहिता राजधर्माः । १४५

ध्वजे वा कारयच्छत्रे स नृपो विजयेद्रिपून् । इति । कार्त्तिकेयपूजापि सर्वदा कर्त्तव्यत्वेन, विशेषतश्च रणे प्र- स्थितस्य राज्ञ आवश्यकत्वेनोक्ता भविष्यपुराणे— राज्ञां पूज्यः सदा प्रोक्तः कार्त्तिकेयो महीपते । कार्त्तिकेयादृते राज्ञां नान्यं पूज्यं प्रचक्षते ॥ सङ्ग्रामे गच्छमानो यः पूजयेत्कृत्तिकासुतम् । स शत्रूञ्जयते वीरो यथेन्द्रो दानवान् रणे ॥ तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेच्छङ्करात्मजम् । पूजयानस्तु तं भक्त्या चम्पकैर्विविधैर्नृप ॥ मुच्यते सर्वपापेभ्यः सद्यो गच्छेच्छिवालयम् । नान्यं पूज्यमित्यनेन कार्त्तिकेयपूजाविधानस्यावश्यकत्वम्, न त्वन्यदेवतापूजानिषेधः । उदाहृतदेवीपुराणवचनेन देवीपू- जायाः, कूर्मपुराणादौ शिवविष्ण्वादिदेवतापूजाया अपि राज- कर्तृकत्वेन विशिष्ट्याभिधानात् । राजेत्यनुवृत्तौ अन्यदपि कर्त्तव्यत्वेनोक्तं ब्रह्मपुराणे— नित्यं सन्निहितान् देवान्मुनीन् नागांश्च पूजयेत् । पिशाचेभ्यो बलिं दद्यात्सन्ध्याकाले च नित्यशः ॥ इति । उक्तवृत्तस्य राज्ञः फलमाह मनुः— एवंवृत्तस्य नृपतेः शिलोञ्छेनापि जीवतः । विस्तार्यते यशो लोके तैलबिन्दुरिवाम्भसि ॥ इति । कात्यायनोऽपि— आत्मीये संस्थिता धर्मे नृपाः शक्रत्वमाप्नुयुः । अवीचिवासिनो ये तु व्यपेताचारिणः सदा ॥ ये तु व्यपेताचारिणः त्यक्तवर्णाश्रमधर्मास्ते सदा बहु- कालपर्यन्तमवीचिनामकनरकवासिनः । १९