भारतकोश
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished490 पृष्ठ

पृष्ठ 214, कुल 490 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 214

२१८ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे वनशैलसमायुक्तां सागरैः परिवेष्टिताम् । एवं सम्पूजयित्वा तु देवदेवं त्रिलोचनम् ॥ कुमारादिशिवादींश्च विचार्यादिमहामहीम् । सूर्यादिलोकपालादिनागयक्षादिदेवताः ॥ पूर्वं सम्पूजयित्वा तु पश्चाद्दद्याद्दिशां बलिम् । स्वप्नमाणवकं जप्त्वा शेते तत्र यथासुखम् ॥ स्वप्नमाणवकं, “यज्जाग्रत” इत्यादि । आचार्यः सूत्रधारश्च शुभं स्वप्नं निशाक्षये । निमित्तं शकुनं दृष्ट्वा सूत्रयेल्लक्षितां दिशम् ॥ चित्रास्वात्यन्तरे पूर्वा पुष्यपित्र्यसमागमे । उत्तरा ध्रुवमध्यस्था शेषाः सिद्धा यथागमम् ॥ चित्रास्वात्योरुदितयोर्मध्ये या, तथा पुष्यमघानक्षत्राभ्यां चार्जवेन संयुता या, सा पूर्वा दिगित्यर्थः । ध्रुवो मध्यस्थो मध्ये वर्त्तमानो यस्यां तथाविधा सा उत्तरा दिक् । शङ्कुना तदभावे तु पूर्वाशां साधयेत् द्विजः । एवं दिशासु सिद्धासु सूत्रपातं समाचरेत् ॥ आचार्य पूजयित्वा तु सूत्रधारं द्विजोत्तमान् । देवतायतनं पूर्वमाचार्यब्राह्मणौकसम् ॥ राजधाम तु शेषांस्तु गृहान् वर्णक्रमाद्गुरुः । पुरं वृत्तायतं कार्यं त्र्यस्रं वा चतुरस्रकम् ॥ यथास्थानविभागेन हृष्टशोभासमन्वितम् । राजधामाग्रतः कार्यं देवधाम अथापि वा ॥ सुसूत्रं देवतायुक्तं शिवमातृगणावृतम् । मङ्गला धनदा कार्या सर्वान्ते सर्वसिद्धिदा ॥ न सूर्यो वह्नियामे वा नैर्ऋते वा हरिः क्वचित् ।