वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

२३४ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे धनधान्यं च वायव्ये कर्मशालां ततो बहिः ॥ एवं वास्तुविशेषः स्याद्गृहभर्तुः शुभावहः । अथातः सम्प्रवक्ष्यामि दार्वाहरणमुत्तमम् ॥ धनिष्ठापञ्चकं मुक्त्वा विष्ट्यादिकमतः परम् । ततः सांवत्सरादिष्टे दिने यायाद्वनं बुधः ॥ प्रथमं बलिपूजां च कुर्याद्वृक्षाय सर्वथा । पूर्वोत्त्तरेण पतितं गृहदारु प्रशस्यते ॥ अन्यथा न शुभं विद्याद्याम्यापरनिपातने । क्षीरवृक्षोद्भवं दारु न गृहे विनिवेशयेत् ॥ कृताधिवासं विहगैरनलानिलपीडितम् । गजावभग्नं च तथा विद्युन्निर्घातपीडितम् ॥ ऊर्ध्वं शुष्कं तथा दारु भग्नं वक्रं तथैव च । चैत्यदेवालयोत्पन्नं नदीसङ्गमजं तथा ॥ श्मशानकूपनिलयं तडागादिसमुद्भवम् । वर्जयेत्सर्वदा दारु यदिच्छेद्विपुलां श्रियम् ॥ तथा कण्टकिनो वृक्षान्नीपनिम्बविभीतकान् । श्लेष्मातकानाम्नतरून् वर्जयेत् गृहकर्मणि ॥ इति । बह्वृचगृह्येऽपि, अथातो वास्तुपरीक्षा । अनूपरमंविवदिष्णु भूमौषधिवनस्प- तिवत् । यस्मिन् कुशवीरणं प्रभूतम् । कण्टकिक्षीरिणस्तु समू- लान् परिखायोद्वासयेदपामार्गः शाकस्तिल्वकः परिव्याध इति चैतानि । यत्र सर्वत आपो मध्यं समेत्य प्रदक्षिणं शयनीयं प- रीत्य प्राच्यः स्यन्देरन्ननवदत्यस्तत्सर्वसमृद्धम् । समवस्रवे भक्त- शरणं कारयेत् । बह्वन्नं हि भवति । दक्षिणाप्रवणे सभां मापये- १ अर्धशुष्कम् इति मा० पा० ।