भारतकोश
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished490 पृष्ठ

पृष्ठ 237, कुल 490 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 237

विष्णुधर्मोत्तरोक्तवास्तुविधिः । २४१ द्वारकोणे भ्रमश्वभ्रचतुष्पथसुरालयैः ॥ कूपैकवृक्षरथ्याभिर्विद्धं द्वारं विवर्जयेत् । रथ्या मार्गः । वेधोऽत्राभिमुखेनावस्थानम् । द्विगुणात्तु गृहोच्छ्रायात् भूमिं त्यक्त्वा न दोषभाक् । वेध इतिशेषः । आध्मातं सङ्कटं राम तथाम्बुस्रावि यद्भवेत् । द्वारं न तत्प्रशंसन्ति तस्मात्तत्परिवर्जयेत् ॥ मूलद्वाराधिकं श्रीभागेषु च तथा भ्रमम् । धनदस्य तथा भागे धनुर्वेश्म विधीयते ॥ इन्द्रादित्येन्द्रसुग्रीवद्वारमन्यत्तु कारयेत् । स्तम्भं तु नवधा कृत्वा पीठभागे तु कारयेत् ॥ भागे कुम्भं तथा कार्यं भागे पद्मं निवेशयेत् । स्तम्भे भागत्रये कार्यमष्टास्रिमथ वर्त्तुलम् ॥ तस्योपरि तथा भागे भवत्यामलसारकम् । भागे दोषतुला कार्या भागे कार्या तथा तुला ॥ एकशालचतुःशालौ कर्त्तव्यौ स्वेच्छया सदा । पूर्वोत्तराभिः शालाभिर्हीनौ कार्यों द्विशालकौ ॥ दक्षिणापरशालाभिर्हीनौ मरणदायकौ । अन्यथा गर्हितौ राम सुतार्थक्षयदौ मतौ ॥ अष्टहस्तोच्छ्रायादूर्ध्वं भूमिकां तु न कारयेत् । वास्तूच्छ्रायो न कर्त्तव्यस्तथा हस्तशताधिकः ॥ आरम्भः सशिलान्यासो द्वारस्तम्भोच्छ्रायावुभौ । तथाऽऽरोहणनिष्पत्तिस्तथा वास्तुप्रवेशनम् ॥ आरोहणनिष्पत्तिः, सोपानपङ्क्तिः । सर्वाण्येतानि कार्याणि दिवसे राम पूजिते । ३१