भारतकोश
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished490 पृष्ठ

पृष्ठ 241, कुल 490 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 241

गृहे दिग्भेदेन रोपणीया वृक्षा उद्यानकरणं च । २४३ के चाशुभा इत्यपेक्षिते— विष्णुधर्मोत्तरे, पुष्कर उवाच । उत्तरेण शुभः प्लक्षो वटः प्राग्भागवोत्तम । उदुम्बरश्च याम्येन सौम्येनाश्वत्थ एव च ॥ एते क्रमेण नेष्यन्ते दक्षिणादिसमुद्भवाः । समीपजाताश्च तथा वर्ज्याः कण्टकिनो द्रुमाः ॥ इति । उद्यानं कुत्र भागे कर्त्तव्यं कथं वा कर्त्तव्यमित्यपेक्षायाम्- तत्रैव, वामभागे तथोद्यानं कुर्याद्वासगृहाच्छुभम् । वापयेत्त्रांस्तिलांस्तत्र मृद्दीयात्तांश्च पुष्पितान् ॥ ततस्तु रोपयेद्वृक्षान् प्रयतः सुसमाहितः । ततो द्रुममथाभ्यर्च्य ब्राह्मणान् शशिनं तथा ॥ ध्रुवाणि पञ्च वायव्यं हस्तं पुष्यं सवैष्णवम् । नक्षत्राणि तथा मूलं शस्यते द्रुमरोपणे । उद्यानमजलं राम नाभिरामं यदा तदा ॥ प्रवेशयेन्नदीवाहान् पुष्करिण्यश्च कारयेत् । संस्कार्यशुद्धिदा तोयं कूपाः कार्याः प्रयत्नतः ॥ हस्तं मघा तथा मैत्रमाप्यं पुष्यं च वासवम् । उत्तरात्रितयं राम तथा पूर्वा च फल्गुनी ॥ जलाशयसमारम्भे प्रशस्तं वारुणं तथा । सम्पूज्य वरुणं देवं विष्णुं पर्जन्यमेव च ॥ तर्पयित्वा द्विजान् कामैस्तदारम्भपरो भवेत् । अथोद्याने प्रवक्ष्यामि प्रशस्तान् पादपान् द्विज ॥