विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध०                                                                                                  प्र० खं०
॥१५२॥                                                                                                   अ० २४१

हरिप्रमेयः ॥ ४३ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे शैलूषं प्रति नाडायनवाक्ये रावणस्य महापुरुषदर्शनं नामै- कोनचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः ॥ २३९ ॥ शैलूष उवाच ॥ लवणस्य वधं श्रोतुश्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ शत्रुघ्नेन कथं युद्धे लवणो विनिपातितः ॥१॥ ॥ नाडायन उवाच ॥ ॥ अयोध्यामयामयोध्यायां राजन्दाशरथौ स्थिते ॥ अनतीते कदाचित्तु वसन्ते गतिवर्धने ॥२॥ नात्युष्णशीते सुसुखे सर्वप्राणिमनोहरे ॥ उत्फुल्लशालिसंलीनाचारुस्तनशिलिमुखे ॥ ३ ॥ कोकिलारावबहुले सप्रवालवनस्पतौ ॥ सुव्यर्के किरणे काले विपुष्पितधरातले ॥ ४ ॥ पत्रच्छत्रप्रशाखास्थपृथुनादिनिभेदिते ॥ गन्तुकामाः प्रवलिताः पन्था भूयो निवर्तिताः ॥ ५ ॥ मञ्जर्यः सहकाराणां यत्र लग्ना शिलीमुखाः ॥ कामनामाङ्किता बाणाः कामस्येव शरीरिणाम् ॥ ६ ॥ कामिन्यः कामिनां कामं यत्र त्यजन्तो दृढम् ॥ समीरणेन दाक्षिण्यं सर्वत्र प्रकटीकृतम् ॥ ७ ॥ मृदुप्रवातसंतप्तप्रसूननयनान्वितशालीनी ॥ दृष्ट्वाऽपङ्किः सुरूचे वहमानैव निम्बगा ॥ ८ ॥ आलिङ्गितास्तृ मधुना समन्तान्नगराजयः ॥ फुल्लैः पलाशैः प्रकटं रागं वधुरिव तदा स्वयम् ॥ ९ ॥ समीरणेन दूदूना पुष्पपर्यार्चिता मही ॥ रात्रौ व्यभ्रत्य नभसः श्रियमुद्हे सराद्बला ॥ १० ॥ वश्चितैर्नवजातानां वत्सानां मुग्धाणिपाम् ॥ गोष्ठेषु शोभा महती यस्मिन्नद्याधर्वसत्तम ॥ ११ ॥ हम्भारवविराविण्यः स्त्वस्रमाणपद्कमाः ॥ यस्मिन्वत्सोत्सुका गावः प्रविशन्ति दिनक्षये ॥१२॥ स्तनं पिबद्भिर्मातृणां वत्सैरुत्क्षिप्तपुच्छकैः ॥ मुहुर्मुहुं परां यत्र मातली दृष्टु गोपिनः ॥ १३॥ यत्र पुष्पोच्चयं चक्रुः कामिनीपानिपल्लवाः ॥ पल्लवानां तु साह्रश्याद्विज्ञाता नैव कामिभिः ॥१४॥ऋतुकोकिलसंगीतौ दिरे फक्विनिवृक्ष्मीम् ॥ नृत्यैव ननृतुर्यत्र मुदुवातहता लताः ॥ १५॥ तस्मिन्व्यतीते तु मयो नरेन्द्र संतापयामास जगत्समग्रम् ॥ निदाघकालो लव- णोपमस्तु संरुद्धमार्गोऽतितृषत्पलाशः ॥ १६ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे शैलूषं प्रति नाडायनवाक्येवधोऽध्यायवसन्तर- वर्णनं नाम चत्वारिंशदुत्तराद्वशततमोऽध्यायः ॥ २४०॥ ॥ नाडायन उवाच ॥ वर्तमाने तदा ग्रीष्मे विकसन्मल्लिकाकुले ॥ निवृत्तपान्थसंचारे संततसिकतोत्करौ ॥१॥प्रफुल्लद्रुमाक्रान्ते ज्वलिताभवनान्तरे॥ चारुचम्पकपुष्पाढ्यवनराजिविराजिते ॥२॥पाटलपुष्पसंलीनद्विरेफगणमण्डितौ॥ संततमहिप्रोक्रीडत्तुष्टपुञ्जयूषणे ॥ ३॥ पार्वतीचुम्बनामाङ्गक्रिडोलितजलशाय ॥ स्वादुश्रावचसलिले नीहारवृतपर्वते ॥ ४ ॥ कर्पूरचन्दनाङ्गांग्यो मृणालवलयाः प्रियाः ॥ रमयन्ति प्रियान्यत्र वनमालकृतसजः ॥५॥ सेव्याश्चन्द्रंशवो यत्र कामिनां कामवर्धनाः ॥ रमणीयप्रदोपाश्च सुतरां यत्र रात्रयः ॥ ६ ॥ रम्यन्ते शीतलान्वातान्कुसुमाश्रयान्विनः ॥ समाश्रायभिभजायन्ते कामिनस्तु रिरंसवः ॥ ७ ॥ रात्रयः शीघ्रगामिन्यो दिवसा

                                                                                                        ॥१५२॥