विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥१८२॥ हिं० सं० अ० २६

सर्पषाः ॥ ६१ ॥ कुष्ठजमोदकटिभिङ्गीमूलकधान्यकम् ॥ कारव्यः कुचिकादाव्यः सुषुवः कालपालिका ॥ ६२॥ फणिज्जकोऽथ लशुनं भूतॄणं सुरसस्तथा ॥ कायस्था च वयस्था च हरितालं मनःशिला ॥६३॥ अमृतारुद्रदन्ती च रोहिंतं कुंकुमं तथा॥ अवल्गुजः सोमराजी कृष्णसर्पा शिंला- जतु ॥ ६४ ॥ कपित्थकें तेजवती विडंगानिगुडानि च ॥ एडकाक्षी प्रकीर्या च पुण्डीरं स्वर्णयूथिका ॥ ६५ ॥ सौगन्धिकं गुंजनकं वेश्मधूमंऽथ रोचना ॥ यवा एरण्डकोडीरं सत्यको दृपुषा तथा ॥ ६६॥सर्वपीतानि सूत्राणि प्रायो हारिद्रकानि चा॥ फलानि चैषां च तथा सूक्ष्मेला हिङ्गुपत्रिका ॥ ६७ ॥ एमादीनि चान्यानि गणं कटुकसंज्ञकम् ॥ राजा संचिनुयाङ्गे प्रयत्नतेन भूपतम् ॥६८॥ मुस्तञ्चन्दनह्रीवेरकृतमालकदारवम् ॥ हरिद्रा नलदोशीरमंक्तामलकवास्तुकम् ॥ ६९ ॥ पूर्वा पटोलकटुका पाठत्वक्पत्रतम्बुकः ॥ किरातातिक्तको निम्बं यष्टीकातिविषा तथा ॥ ७० ॥ तालीशं पत्रं तगरं सप्तपर्णं निकान्तकम् ॥ काकोदुम्बरकोद्दीपसुपर्वणिकणिकासनाः ॥७१॥ पद्मन्था च हिङ्गी मांसी पर्पटं मद्यन्तिका ॥ रसाञ्जनं भृङ्ग- रसं पतङ्गपरिपेलवम् ॥ ७२ ॥ दुःस्पर्शा गुरुणी काशो रक्तं गन्धनाकुली ॥ तुषवल्ली व्याघ्रनखं शांगद्यचतुरंगुलः ॥ ७३ ॥ रास्त्रा चैव कुशा स्फीता हरेणुश्च रेणुका ॥ वेत्राग्रं वेतसस्तूर्वी विषाणं लोहमञ्जनम् ॥ ७४ ॥ मालती नतितारुस्या वृषगोझिलकर्कशाः ॥ पर्पटी च गुडूची च गणस्तिक्तकसंज्ञकः ॥ ७५ ॥ एवमादीनि चान्यानि राजा संचिनुयात्पुरे ॥ अभयामल्कं क्षोभं तथैव च विभीतकम् ॥ ७६ ॥ प्रियङ्गुघातकी पुष्पमोचरोचासनाऽर्जुना ॥ अनन्ताम्रास्थि नागह्वास्तायना कङ्कफलं तथा ॥ ७७ ॥ भूर्जपत्रं शिवोद्भाडे पाटला वकुलोद्भवम् ॥ समङ्गा त्रिवृतामूलं कपासा गैरिकाञ्जनम् ॥ ७८ ॥ विद्रुमं समधुच्छिष्टं कुम्भीककुसुदोत्पले ॥ न्यग्रोधोदुम्बरवक्षस्थल्यकिंशुकाः शिशपा शमी ॥ ७९ ॥ प्रियाला पलु कासारं शिरीषं पद्मकं तथा ॥ बिल्वाग्निमन्थे प्लक्षश्च श्यामाकायचकोयनम् ॥ गजादनं करीरं च चम्पकप्रियकौ तथा ॥ ८० ॥ अंकोलोशीरख- दिराः कदम्बाखदिगाह्वयम् ॥ येषां पत्राणि साराणि मूलानि कुसुमानि च ॥ ८१ ॥ एवमादीनि चान्यानि कषायाख्यो गणोस्ति च ॥ प्रयत्नेन नृपश्रेष्ठ राजा संचिनुयात्पुरे ॥ ८२ ॥ कीटाश्मरणे योगा व्यञ्जनायां तथैव च ॥ वातधूमाम्बुमार्गाणां दूषणानि तथैव च ॥ ८३ ॥ धार्याणि पार्थिवैर्गेहे नाहं वक्ष्यामि तानि ते ॥ विषाणां धारणं कार्यं प्रयत्नेन महीभुजा ॥ ८४ ॥ विचित्राश्चागदा धार्या विषप्रशमनास्तथा ॥ रक्षोभूतादिशमनाः पापघ्नाः पृथिवर्धनाः ॥ ८५ ॥ कालविद्वेश्च पुरुषाः पुरे धार्याः प्रयत्नतः ॥ भीतानभ्रान्तान्कुपितांस्तथैव च विमानितान् ॥ ॥ ८६ ॥ कुमृव्यानकुलीनांश्च न राजा वासयेत्पुरो ॥ ८७ ॥ यन्नायुधार्हाल्लोच्योपपन्नं समर्थधान्योपचयंतथायुक्तम् ॥ वणिग्जनैः शोभनमावसेत

॥१८१॥