विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध०                                                                                                     द्वि० सं०
॥२३१॥                                                                                                     अ० ७३

द्विजाः ॥ १६९ ॥ ब्राह्मणांश्च परित्यक्ता येषां मध्ये तदादिशेत् ॥ यद्धविर्हतेनार्जयन्ति ब्राह्मणाः कर्मणा धनम् ॥ १७० ॥ तत्योत्संगेण शुध्यन्ति 
जप्येन तपसैव च ॥ जपिला त्रीणि सावित्र्याः सहस्राणि समाहितः ॥ १७१ ॥ मासं गोष्ठे पयः पीत्वा मुच्यतेऽसत्प्रतिग्रहात् ॥ उपवा-
सकृशं तं तु गोव्रजात्पुनरागतम् ॥ १७२ ॥ प्रणतं परिपृच्छेयुः सौम्य सौम्यैच्छसीति किम् ॥ सत्यसुका तु विप्रेभ्यो वितरेद्गवसं गवाम् ॥ १७३ ॥ 
गोभिः प्रवर्त्तिते तीर्थे कुर्यात्तस्य परिग्रहम् ॥ व्रात्यानां याजनं कृत्वा परेषांमन्त्यकर्म च ॥ १७४ ॥ अभिचारमहीनं च त्रिभिः कृच्छ्रैर्वि-
शुध्यति ॥ शरणागतं परित्यज्य वेदं विप्लाव्या च द्विजः ॥ १७५ ॥ संवत्सरं यताहारस्तत्पापमपगच्छति ॥ श्वशृगालोगर्दभैर्दष्टो ग्राम्यैः क्रव्याद्भि-
रेव च ॥ १७६ ॥ गवाश्वोष्ट्रवराहैश्च प्राणायामेन शुद्धयति ॥ षष्ठान्नकालमशनं संहिताजाप एव च ॥ १७७॥ होमश्च शाकलो नित्यमपङ्कचानां 
विशोधनम् ॥ उष्ट्रयानं समारुह्य खरयानं च कामतः ॥ १७८ ॥ स्नात्वा तु विप्रो दिग्वासाः प्राणायामेन शुध्यति ॥ विना निद्रात्सु चाब्धन्तः 
शरीरं संनिवेशयेत् ॥ १७९ ॥ सचैलो बहिराप्लुत्य गामालब्भ्य विशुध्यति ॥ वेदोदितानां नित्यानां कर्मणां समतिक्रमे ॥ ॥ १८० ॥ स्नात-
कव्रतलोपे च प्रायश्चित्तमभोजनम् ॥ हुङ्कारं ब्राह्मणस्योक्ता त्वंकारं तु गरीयसः ॥ १८१ ॥ स्नात्वाऽनश्नन्हरेश्रैकमभिवाद्य प्रसादयेत् ॥ ताड-
यित्वा तृणेनापि कण्ठे बद्धाऽपि वाससा ॥ १८२ ॥ विवादेनापि निर्जित्य प्रणिपत्य प्रसादयेत् ॥ अवगूर्य त्वब्दशतं सहस्रमभिहत्य च ॥ १८३॥ 
जिघांसया ब्राह्मणस्य नरकं प्रतिपद्यते ॥ शोणितं यावतः पांसूंत्संगृह्णाति द्विजन्जन्मनः ॥ १८४॥ तावन्त्यब्दसहस्राणि तत्कर्ता नरकं व्रजेत् ॥ 
अवगूर्य चरेत्कृच्छ्रमतिकृच्छ्रं निपातने ॥१८५॥ कृच्छ्रातिकृच्छ्रं कुर्वीत विप्रस्योत्पादद्य शोणितम् ॥ चण्डालादिरविज्ञातो यस्य तिष्ठेत वेश्मनि ॥ 
॥ १८६ ॥ सम्यग्ज्ञातस्तु कालेन तस्य कुर्वीत शोधनम् ॥ चान्द्रायणं पराकं वा द्विजानां तु विशोधनम् ॥ १८७ ॥ प्राजापत्यं तु शूद्राणां शेषं 
तदनुसारतः ॥ गुडं कुसुमभं लवणं तथा धान्यानि यानि च ॥ १८८ ॥ कृत्वा गृहे ततो क्षारं तेषां दद्याद्धुताशनम् ॥ मृण्मयानां तु भाण्डानां 
त्याग एव विधीयते ॥ १८९ ॥ द्रव्याणां परिशेषाणां द्रव्यशुद्धिविधीयते ॥ यस्तस्य भुङ्गे पक्वान्नं कृच्छ्रार्द्धं तस्य दापयेत् ॥ १९० ॥ शुष्कान्न 
भोजनः पादमित्याह भगवान्मनुः ॥ कूपे ता नव संतार्य स्पर्शसंकरदूषिताः ॥ १९१ ॥ शुद्धेद्युक्तुप्रवासेन पश्चगव्येन चाप्यथ ॥ यस्तु संस्पृश्य 
चाण्डालमश्नीयाद्वा त्वकामतः ॥ १९२ ॥ द्विजश्चान्द्रायणं कुर्यात्तत्कृच्छ्रमथापि वा ॥ वर्णसंकरसंकीर्णाश्चण्डालादिजुगुप्सिताः ॥ १९३ ॥ 
भुक्त्वा पीत्वा तथा तेषां षड्रात्रेण विशुध्यति ॥ अन्त्यानां भुक्तरूषं तु भक्षयित्वा द्विजातयः॥१९४॥श्चरेतं चान्द्रायणं कुर्यात्किरान्नं शूद्र एव च ॥ ॥२३१॥