विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

च जयेत्सर्वं तदेव जुहुयात्तथा ॥ ८ ॥ अर्चाभावे तथा वेद्यां स्थले पूर्णघटे तथा ॥ नदीतीरेऽथ कमले केशवं पूजयेन्नरः ॥ ९ ॥ सर्वाशुभानां परिघातकारि संपूजनं देववरस्य विष्णोः ॥ कृत्वा नृवान्किञ्चनप्रप्नुमर्याति यन्नैक्यतां याति पितामहस्य ॥ १० ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा० सं० रामं प्रति पुष्करोपाख्याने देवकर्माध्यायो नाम नवतितमोऽध्यायः ॥ ९० ॥ पुष्कर उवाच ॥ नक्तं गृहीतमुदकं देवकर्मणि वर्जयेत् ॥ चन्द्- नागहृत्कर्पूरं मृगदर्पं तथैव च ॥ १ ॥ जातीफलं तथा दद्यादनुलेपस्य कारणात् ॥ अतोऽन्यं नैव दातव्यं किञ्चिद्देवानुलेपनम् ॥ २ ॥ दारिद्र्यं पद्म- कः कुर्याद्वासस्थं रक्तचन्दनम् ॥ उशीरंश्च तु विंश्रेशं मन्ये कुर्यादुपद्रवम् ॥ ३ ॥ न वस्त्रं मलिनं देयं नीलं रक्तं तु यद्भवेत् ॥ तौ दत्त्वा देव- देवाय शोकमाप्नोत्यसंशयम् ॥ ४ ॥ कृत्रिमं तु न दातव्यं त्वन्यदेवगृहोद्भवम् ॥ द्विज ॥ प्रतिरूपकृतं दत्त्वा क्षिप्रं पृष्ट्वा वियुज्यते ॥ ५ ॥ पुष्पं कण्टकिकं संजातं तथा गन्धविवर्जितम् ॥ उग्रगन्धं न दातव्यं त्वन्यदेवगृहोद्भवम् ॥ ६ ॥ श्मशानचेत्यद्रुमजं भूमावशानिपातितम् ॥ कलिका न तु दातव्या देवदेवस्य चक्रिणः ॥ ७ ॥ शुक्लान्ववर्णं कुसुमं न देयं च तथा भवेत् ॥ सुगन्धि शुक्लं देयं स्याज्जातं कण्टकिते द्रुमौ ॥ ८ ॥ दत्वा कण्टकसंभूतं कुसुमं परिभूयते ॥ शुक्लान्ववर्णं दातव्यं कुसुमं कुंकुमस्य यत् ॥ ९ ॥ पद्मोत्पले च घर्मेग्न तथा वै पीतयूथिकाम् ॥ तथा च वन्यकं दद्याच्छ्वेतकं तकिर्जं च यत् ॥ १० ॥ रक्ताशोकस्य कुसुममसतीकुसुमं तथा ॥ वृक्षाणुवंदिविद्विश्च शुक्लं रक्तिकृतं च यत् ॥ ११ ॥ ताद्रूक्तमपि दातव्यं बिल्वपत्रं तथैव च ॥ दूर्वाग्रं च तथा पत्रं भृङ्गिराजस्य तु ॥ १२ ॥ पत्राणि च सुगन्धीनि तथा देयानि चक्रिणः ॥ मध्योऽन्यवर्णो यस्य स्याच्छुक्लस्य कुसुमस्य च ॥ १३ ॥ पुष्पं शुक्लं तु तद्विद्यान्मनोज्ञं केशवप्रियम् ॥ बन्धुजीवकपुष्पाणि रक्तान्द्यपि च दापयेत् ॥ १४ ॥ अनुक्तरक्तकुसुमं दानाद्भोभाग्यमाप्नुयात् ॥ सुगन्धि दत्त्वा नाप्नोति शुभं वा यदि वाशुभम् ॥ १५ ॥ मृगदर्पं विना किञ्चिद्देयं चेज्जौवस संभवम् ॥ देवदेवस्य दातव्यं दीपे मज्जानमेव वा ॥ १६ ॥ नीलां रक्तां दशां दीपे प्रयत्नेन विवर्जयेत् ॥ अन्या च दीपमात्रं तु तथा वर्जं प्रयत्नतः ॥ १७ ॥ कृष्णागरु स्तथा देवधूपं देवस्य यत्नतः ॥ अभक्षं चाप्यहद्यं च नैवेद्यं न निवेदयेत् ॥ १८ ॥ केशकीटाद्यपन्नं च नरांशविहितं च यत् ॥ मूषिकालांगलो- पेतमवधूतत्वमक्षतम् ॥ १९ ॥ न भक्ष्यमन्नमक्षारं माहिषं क्षीरमेव च ॥ वराहमत्स्यमांसं च मांसं पञ्चनखस्य च ॥ दुरामोदौ तथा वर्ज्यो देवकर्मणि पंडितैः ॥ २० ॥ निवेश्य चित्तं पुरुषोत्तमस्य भक्तिं समास्थाय तथा विशुद्धाम् ॥ करोति श्रद्धां सततं यथोक्तां स याति लोकं मधुसूदनस्य ॥ २१ ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे द्वितीयखण्डे मा० सं० रामं प्रति पुष्करोपाख्याने पुष्पादिदेयादेयकथननममैकनवतितमोऽध्यायः ॥ ९१ ॥ पुष्कर उवाच ॥