विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

द्वि० सं० अ० १९४

प्रतिदिष्टस्तथा ज्ञेयः केवले मांसभोजनः ॥ दशाशान्तो विनिर्दिष्टः सर्व्वमदैः प्रकीर्तितः ॥ १० ॥ मिश्रैमिश्रो विनिर्दिष्टस्ततो वाच्यं वलाफ- लम् ॥ गोश्वागूर्दमश्वानः शारिकागृहगोधिके ॥ नटिकंषांसचर्मार्वे कथिता ग्रामवासिनः ॥ ११ ॥ अजाविशुकरनोष्ट्रश्वा महिषवायसौ ॥ ग्राम्यारण्या विनिर्दिष्टाः सर्वेऽन्ये वनगोचराः ॥ १२ ॥ मार्जारकुकुषौ ग्राम्यस्तथान्यो वनगोचरे ॥ सर्वेऽप्येते विहिया नित्यं रूपविभे- दतः ॥ १३ ॥ श्रीकण्ठशिविचक्राह्वां ये च हरितवायसाः ॥ कुलालकुक्कुटश्येनक्रौंचजालवानराः ॥ १४ ॥ शशचटकश्यामाश्वाभाषभास- कपिञ्जलाः ॥ तित्तिरिः शतपत्रश्च कपोताश्च तथा त्रयः ॥ १५ ॥ खञ्जरीटकदात्यूहशुकाण्डीवहसित्तिकाः ॥ भारद्वाजश्च सारङ्ग इति ज्ञेया दिवा- चराः ॥ १६ ॥ वल्गुल्युलूकः शशका शरभोकोशपिच्छलो ॥ माषिका पिङ्गली काकः कथिता रात्रिवारिणः ॥ १७ ॥ हंसाजशृगालजार्वनकुलर्क्ष- भुजङ्गमाः ॥ वृकश्च सिंहव्याघ्रोष्ट्रसूकस्तरक्षुद्रुमाः ॥ १८ ॥ श्वावित्तृण्युतोगाधामुचुकुतोत्किलसारसाः ॥ तुण्ड्यो द्विपिनराश्चोग्रा उभयचा- रिणः ॥ १९॥ एषामन्यान्योः सर्वे पुरस्तात्सङ्गचारिणः ॥ जयावहा विनिर्दिष्टाः पश्चाद्विजयकारिणः ॥२०॥ गृहे गम्यो यदा चायं व्याहरेत्पुरतः स्थितः ॥ नृपाम्वानं वदति वामः कलहभोजने ॥२१॥ याने तद्दर्शनं धन्यं सपतङ्कस्य चाप्यथ ॥ चौरोडोपमथाख्याति मयूरो भिन्ननिःस्वनः ॥ ॥२२॥ वमते कपिलः श्रेष्ठः तथा दक्षिणसंस्थितः ॥ पृष्ठतो निन्दितफलः तित्तिरिस्तन्न शस्यते ॥ २३ ॥ एणा वराहाः पृषतो वामा भूत्वा तदक्षि- णाः ॥ भवन्त्यर्थकरा नित्यं विपरीता विगर्हिताः ॥२४॥ वृकाश्च जम्बुकव्याघ्रासिंहामजारगर्दभाः ॥ वाञ्छितार्थकरा ज्ञेया दक्षिणाद्वामभागगाः ॥२५॥ शिवा श्यामा रला छुच्छुः पिङ्गला गृहगोधिकाः ॥ सूकरी पशुपा च पुंनामनश्च वामतः ॥ २६ ॥ श्रीसंज्ञा चाथभककपिंश्रीकर्णिकूक्कुराः ॥ कपिश्रीकर्णपर्णीका रुरुश्चेनाश्च दक्षिणाः ॥२७॥ जाहका विशराश्कोडागोधायोनां कीर्त्तितं शुभम् ॥ ततः सन्दर्शनं नेष्टं प्रतीपं वानरर्क्षयोः ॥ २८ ॥ फलंकृत्तूवेशंरुकनः प्रस्थितस्य च योवह्नम् ॥ भवतस्तस्य फलं वान्यत्तदेव दिवसै बुधैः ॥ २९ ॥ मता मिलाथिनो बाला विरक्ताभास्तथैव च ॥ सीमन्तनन्दन्तरिता विज्ञेया निष्फला द्विज ॥ ३० ॥ एकद्वित्रिचतुर्भिस्तु शिवा धन्या ततो भवेत् ॥ पञ्चमिश्च तथा षड्भिरधन्याः परिकी- र्तिताः ॥ ३१ ॥ सप्तमिश्च तथा धन्या निष्फला परतो भवेत् ॥ तृणां रोमाञ्चजननी वाहनानां भयप्रदा ॥ ३२ ॥ ज्वालालना सूर्यमुखी विज्ञेया भयवर्धिनी ॥ प्रथमं शार्ङ्गके दृष्टे शुभे देशे शुभं वदेत् ॥ ३३ ॥ संवत्सरं मनुष्यस्य हशुभे चाशुभं तथा ॥ यथाविधि नरः पश्येच्छङ्कनं प्रथमंहनि ॥ ३४ ॥ आसन्नश्च तथा तेन ज्ञातव्यं वत्सरं फलम् ॥ शार्ङ्गकं च नरो दृष्ट्वा मुज्जेन्नारीरोगतः ॥ ३५ ॥ अवश्यं तदवाप्नोति यत्किं

वि० ध० ॥२८॥ ॥२९॥