विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० | नृ० खं० ॥३९॥ | अ० २२४

श्वेतोत्तरच्छदं चित्रं स्वास्तीर्णं परमर्द्धिमत् ॥ गृहे विचित्रं शयनं प्रददौ सुमनोहरम् ॥ ९ ॥ तादृग्विधे परे तत्र सा च सुष्वाप भामिनी ॥ विसर्जयित्वा नारीस्ताः सर्वा बालमृगेक्षणाः ॥ १० ॥ शीतापादंशने ततो विरोजे शयनात्तत्क्षणात् ॥ अथाकस्माच्च शयनं जगाम वरवर्णिनी ॥ ११ ॥ दृष्ट्वा शयनसम्प्राप्तां किमेतदिति सोऽब्रवीत् ॥ नानुरूपमिदं तवे वयश्श्लाघाह्लादिनि ॥ १२ ॥ अभ्रभ्रंशचलेऽस्मि परदारविवर्जकः ॥ स्वच्छन्दं मामवज्ञाय किमिदं कर्तुमीहसे ॥ १३ ॥ दिशोवाच ॥ न वयं द्विज तारुण्ये चपलाः केवलं स्त्रियः ॥ वयसोन्तेऽपि चापल्यं भजामः कामचोदिताः ॥ १४ ॥ न अनं तत्त्वया मन्ये स्त्रीशीलं द्विजसत्तम ॥ नैता वयसि रज्यन्ते न रूपे न कुले श्रुते ॥ १५ ॥ शीले वेशे धने शौर्ये रज्यन्ते क्वचिदेव तु ॥ कामयन्त्येव पुरुषं यथालाभमिति श्रुतिः ॥ १६ ॥ यासां हि रक्षा महती ताभिर्यः कुञ्जवायनैः ॥ प्रेष्यैर्वापिहि सज्जन्ते पुंसामिति भार्गव ॥ १७ ॥ नाग्निस्तृप्यति काष्ठैर्वा नापगाभिर्महोदधिः ॥ नान्तकः सर्वभूतैर्वा न पुंभिर्विमलोचनाः ॥ १८ ॥ लीलयेव कुलं घ्नन्ति स्मयमानास्तु योषितः ॥ दुर्लभा हि क्षिरण्णास्त्वंभावेन भूयुतन्म ॥ १९ ॥ रहो नास्ति क्षणो नास्ति नास्ति चोपनिमन्त्रणम् कः ॥ तेन धर्मेण नारीणां सतीत्वमुपजायते ॥ २० ॥ प्रेषितस्त्वं महाभाग मत्समपं महात्मना ॥ स्त्रीणां शीलमिह ज्ञातुमस्मद्हं तथा श्रुतम् ॥ ॥ २१ ॥ एतज्ज्ञात्वा जुगुप्सां च स्त्रीणां कार्यं न च त्वया ॥ मूले धर्माथंकामानां यतस्ता एव योषितः ॥ २२ ॥ बहिरन्तं जलं चैव नराणां धृतयेहतवः ॥ धातकाश्च त एवोक्तास्तथा ज्ञेयाश्च योषितः ॥ २३ ॥ वृत्तिर्नैके यथा नास्ति वह्निश्चास्रलिलेविना ॥ गृहाश्रमस्तथा नास्ति विना स्त्रीभिः कथञ्चन ॥ २४ ॥ तस्मात्ताः प्रज्ञया रक्ष्या नोपेण्या मुढना न च ॥ स्त्रियो मूलमनर्थानां त्रिर्वगस्य च साधनम् ॥ २५ ॥ तासां न गच्छेद्विश्वासं मपिस्नेहोपयेत्तु ताः ॥ गृहकृत्यांद्यधायाः कृत्वा रक्ष्यास्ता भुतिममिच्छता ॥ २६ ॥ एतच्छ्रुत्वा द्विती चेति पूजितः स तया क्रिया ॥ जगाम धन्गदावासं ततोऽपि श्वशुरालयम् ॥ २७ ॥ ततः श्वशुरामासाद्य सर्वं तस्मै न्यवेदयत् ॥ ह च पप्रच्छ तं विप्रं श्रुत्वा स्त्रीणां विचेष्टितम् ॥ २८ ॥ बुद्धिनिर्दग्धुं सज्ञाता न वा जाता वदस्व तत् ॥ एतच्छ्रुत्वोत्तरोत्तरं वाक्यमष्टावक्रोऽब्रवीन्मुनिम् ॥२९॥ न चाप्येषा गतिः क्षम्या न चान्या विद्यते गतिः ॥ तस्मात्प्रयच्छ धर्मेज्ञ पन्यन्थे स्वसुतां मम ॥ ३० ॥ एतच्छ्रुत्वा ददौ तस्मै स्वसुतां मार्ग वो मुनिः ॥ तिथौ दिवसनाक्षत्रे मुहूर्ते चाभिपुजिते ॥ ३१ ॥ त्रिवर्गेण्हतं सम्प्राप्य तां भार्यामसितेक्षणाव् ॥ जगाम परमां र्तीदं तुष्टुदे च तया सह ॥३२॥ ररक्ष चैनां स ततो महात्मा कृत्वा च नित्यं गृहकार्ययुक्ताम् ॥ आराधयामास च सा द्विजेन्द्रं धर्मे निविष्टा परमा च साध्वी ॥ ३३ ॥ ॥३९॥