विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

प्रास्येदात्मानमग्नौ वा समिद्धे त्रिरवाक्शिराः ॥ २१ ॥ यजेत वाऽश्वमेधेन स्वर्जिता गोसवेन वा ॥ अभिजिज्द्विश्वजिद्भ्यां वा त्रिवृताग्निष्टु- तापि वा ॥ २२ ॥ जपन्वान्यतमं वेदं योजनानां शतं व्रजेत् ॥ ब्रह्महत्यापनोदाय मितभुङ् नियतेन्द्रियः ॥ २३ ॥ सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणाया- पपादयेत् ॥ धनं हि जीवनायालं गृहं वा सपरिच्छदम् ॥ २४ ॥ हविष्यभुग्वाऽनुसरेत्प्रतिस्रोतः सरस्वतीम् ॥ जपेद्वा नियताहारोस्त्रिर्वेदस्य संहि- ताम् ॥ २५ ॥ कृतवापनो निवसेद्ग्रामांते गोव्रजेऽपि वा ॥ आश्रमे वृक्षमूले वा गोब्राह्मणहिते रतः ॥ २६ ॥ ब्राह्मणार्थे गवाथें वा सम्यक् प्राणान्परित्यजेत् ॥ मुच्यते ब्रह्महत्याया गोब्राह्मणहिते रतः ॥ २७ ॥ त्रिवारं प्रतिरोद्धा वा सर्वस्वमवजित्य वा ॥ विप्रस्य तन्निमित्ते वा प्राणां- ल्लाभे विमुच्यते ॥ २८ ॥ एवं दृढव्रतो नित्यं ब्रह्मचारी समाहितः ॥ समाप्ते द्वादशे वर्षे ब्रह्महत्यां व्यपोहति ॥ २९ ॥ शिष्टा वा भूमि- देवानां नरदेवसमागमे ॥ स्वमनोऽवभृथस्नातो हयमेधे विमुच्यते ॥ ३० ॥ धर्मस्य ब्राह्मणो मूलमग्रं राजन्य उच्यते ॥ तस्मा- त्तत्समागे तेषांमनो विख्याप्य शुद्ध्यति ॥ ३१ ॥ ब्राह्मणः सम्भवेनैव देवानार्माप दैवतम् ॥ प्रमाणं चैव लोकस्य ब्रह्माद्रेव हि कारणम् ॥ ३२ ॥ तेषां वेदविदो ब्रूयुस्त्रयोऽप्येनःसु निष्कृतिम् ॥ स तेषां पावनाय स्यात्पवित्रा विदुषां हि वाक् ॥ ३३ ॥ अतोऽन्यतममास्थाय विधि विप्रः समा- हितः ॥ ब्रह्महत्याकृतं पापं व्यपोहत्यात्मवत्तया ॥३४॥ हत्वा गर्भमविज्ञातं चैतदेवव्रतं चरेत्॥ राजन्यवैश्यौ चेज्ज्ञानादात्रेयीमेव च स्त्रियम् ॥३५॥ उक्ता चैवानृतं साक्ष्ये प्रतिकृत्य गृहस्तथा ॥ अपहृत्य च निक्षेपं कृत्वा च स्त्रीसुहृद्वधम् ॥ ३६ ॥ इयं विशुद्धिरादिष्टा प्रमाप्याकामतो द्विजम् ॥ कामतो ब्राह्मणवधे निष्कृतिर्न विधीयते ॥ ३७ ॥ सुरां पीत्वा द्विजो मोहादग्निवर्णां सुरां पिबेत् ॥ तया स काये निर्दग्धे मुच्यते किल्विषात्ततः॥ ॥३८॥गोमूत्रमग्निवर्णं वा पिबेदुदकमेव वा ॥ पयो घृतं वा मरणादाशङ्कत्समेव वा ॥ ३९ ॥ कणांन्वा भक्षयेदब्दं पिण्याकं वा सकृन्निशि ॥ सुरा- पानोपनोदार्थं वालवासा जटी ध्वजी ॥ ४० ॥ सुरा वै मलमन्नानां पाप्मा च मलमुच्यते ॥ तस्माद्ब्राह्मणराजन्यौ वैश्यस्तु न सुरां पिबेत ॥ ४१ ॥ गोडी माध्वी च पैष्टी च विज्ञेया त्रिविधा सुरा ॥ यथैवैका तथैवान्या न पातव्या द्विजातिभिः ॥ ४२ ॥ यक्षरक्षःपिशाचान्नं मद्यं मांसं सुरासवम् ॥ तद्ब्राह्मणेन नात्तव्यं देवानामश्नता हविः ॥ ४३ ॥ अमेध्ये वा पतेन्मत्तो वैदिकं वाप्युदाहरेत् ॥ अकार्यमन्यत्कुर्याद्वा ब्राह्मणो मदमोहितः ॥ ४४ ॥ यस्य कायगतं ब्रह्म मद्येनाप्लाव्यते सकृत् ॥ तस्य व्यपैति ब्राह्मण्यं शूद्रत्वं च स गच्छति ॥ ४५ ॥ एषा विचित्राऽभि- हिता सुरापानस्य निष्कृतिः ॥अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि सुवर्णस्तेयनिष्कृतिम् ॥ ४६ ॥ सुवर्णस्तेयवान्विप्रो राजानमभिगम्य तु ॥ स्वकर्म ख्यापय-