विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

वि० ध० ॥ ४०१॥

तृ० सं० अ० २३४

खरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः ॥ प्राश्य मूत्रपुरीषाणि द्विस्त्रिश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १०२ ॥ शुष्काणि भुक्त्वा मांसानि भौमानि कवकानि वा ॥ अज्ञातं चैव सूपस्थं चैतदेव व्रतं चरेत् ॥ १०३ ॥ क्रव्यादसूकराणां च कुक्कुटानां च भक्षणे ॥ नक्रकाकवराणाञ्च तत्तत्कृच्छ्रं विशोधनम् ॥ ॥ १०४ ॥ मासिकान्नञ्च षोडशीयाद्यदूढ्वा कपितो द्विजः ॥ स त्रीण्यहान्युपवसेदेकाहं चोदके वसेत् ॥ १०५ ॥ व्रतचारी तु योऽश्नीयान्मधुमांसं कथञ्चन ॥ स कृत्वा प्राकृतं कृच्छ्रं व्रतशेषं समापयेत् ॥ १०६ ॥ बिडालकाकलूकोच्छिष्टं जग्ध्वा श्वनकुलस्य चा॥केशीकीटावपन्नञ्च पिबेद्ब्राह्मादम र्बलम् ॥ १०७ ॥ अभोज्यमन्नं नात्तव्यं चात्मनः शुद्धिमिच्छता॥ अज्ञानभुक्तं तूत्तार्य शोध्यं वाप्याशु शोधनैः ॥ १०८ ॥ एषोऽनाद्यादन्न स्योक्तो व्रतानां विविधो विधिः ॥ स्तेयदोषापहर्तॄणां व्रतानां श्रूयतां विधिः ॥ १०९ ॥ धान्यान्नधनचौर्याणि कृत्वा कामाद्विजोत्तमः ॥ स्वजा तीयग्रहादेव कृच्छ्राब्दं विशुद्ध्यति ॥ ११० ॥ मनुष्याणान्तु हरणे स्त्रीणां क्षेत्रगृहस्य च ॥ कूपवापीजलानाञ्च शुद्धिश्चान्द्रायणं स्मृतम् ॥ १११ ॥ द्रव्याणामल्पसाराणां स्तेयं कृत्वाऽन्यवेश्मतः ॥ चरेत्सान्तपनं कृच्छ्रन्तन्निर्यात्यात्मशुद्धये ॥ ११२ ॥ भक्ष्यभोज्यापहारेणे यानशय्यासनस्य च ॥ पुष्पमूलफलानाञ्च पञ्चगव्यं विशोधनम् ॥ ११३ ॥ तृणकाष्ठद्रुमाणाञ्च शुष्कान्नस्य गुडस्य च ॥ चेलचर्मामिषाणाञ्च त्रिरात्रं स्यादभोज नम् ॥ ११४ ॥ मणिशुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च ॥ अयःकांस्योपलानाञ्च द्वादशाहं कणाग्रतः ॥ ११५ ॥ कार्पा सकीटजौर्णानां द्विशफैकशफस्य च ॥ पक्षिगन्धौषधीनाञ्च रज्जुवाञ्चैव 'व्यहं पयः ॥ ११६ ॥ एवमेतैर्व्रतैश्चोरोग्हित पापं स्तेयमुद्भूत द्विजः ॥ अगम्यामभिगम्याथ व्रतैर्विमरपामुदेत् ॥ ११७ ॥ गुरुतल्पव्रतं कुर्याद्द्विः सिका स्वयोनिषु ॥ सख्युः पुत्रस्य च स्त्रीषु कुमा रीष्वन्त्यजासु चा॥ ११८॥ पैतृष्वस्रेयीं भगिनीं स्वस्त्रीयां मातुरेव च॥मातुश्च भ्रातुराप्तस्य गत्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥११९॥एताः स्त्रियस्तु भार्यार्थे नोपयच्छेद बुद्धमान॥ ज्ञातिस्तन्नातुपेयास्ताः पतन्ति ह्युपयच्छ्रधः ॥ १२०॥ अमातुषीषु पुरुष उदक्यायामयोनिषु ॥ रेतः सिक्त्वा जले चैव कृच्छ्रं सान्तपनं चरेत् ॥ १२१ ॥ मैथुनं तु समासेव्य पुंसि योषिति वा द्विजः ॥ गोयानेऽप्सु दिवा चैव सवासा स्नानमाचरेत् ॥ १२२ ॥ चाण्डालास्त्य ज्रियं गत्वा भुक्त्वा च प्रतिगृह्य च ॥ पतत्यज्ञानतो विप्रो ज्ञानात्साम्यन्तु गच्छति ॥ १२३ ॥ विप्रदुष्टां स्त्रियं भर्ता निरुन्ध्यादेकवेश्मनि ॥ यत्पुंसः परदारेषु तच्चैनां चारयेद्व्रतम्॥ १२४॥सा चेत्पुनः प्रदुष्येत सदृशेनोपमन्त्रिता ॥ कृच्छ्रं चान्द्रायणं चैव तदस्याः पावनं स्मृतम् ॥१२५॥ यत्करोत्येकरार्थेण वृषलीसेवनं द्विजः ॥ तद्वैक्षभुग्जपन्नित्यं त्रिभिर्वर्षैरपोति ॥१२६॥ एषा पापकृतामुक्तो चतुर्णामपि निष्कृतिः ॥ पतितैः

॥४०१॥