विष्णुधर्मोत्तर पुराण (तृतीय खण्ड - चित्रसूत्र, वास्तु, शिल्प व प्रतिमा लक्षण)

दिनमध्यगते सूर्ये हव्याग्निं यः प्रयच्छति ॥ तस्याग्निनित्यदानेन च महत्फलमुदाहृतम् ॥ ८ ॥ सूर्यास्तमये वह्निं हुत्वा तस्मै प्रयच्छति ॥ पुण्यं महत्समाप्नोति नित्यदानेन वै द्विजाः ॥ ९ ॥ त्रिसन्ध्यं कनकं यस्तु हुत्वा वह्निं प्रयच्छति ॥ न स लिप्येत पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ १० ॥ सकृत्कृष्णलदानेन स्वर्गे वर्षं सुखी वसेत् ॥ तथा च पञ्चवर्षाणि स्वर्गे इन्द्रैव मोपकम् ॥ ११ ॥ यः सुवर्णं सुवर्णस्य ब्राह्मणाय प्रय- च्छति ॥ निर्दोषः स्यात्स नाके तु मोदत्यब्दशतं ध्रुवम् ॥ १२ ॥ आत्मतुल्यं सुवर्णस्य यः प्रयच्छति वै द्विजाः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो ध्रुवे धा- ञ्जतिमाप्नुयात् ॥ १३ ॥ ब्रह्मघ्नो वा सुरापो वा स्तेनो वा गुरुतल्पगः ॥ सर्वपातकयुक्तोऽपि तेन दानेन मुच्यते ॥ १४ ॥ दानानामुत्तमञ्चैत- द्दानानामुत्तमोत्तमम् ॥ रूप्यं दत्त्वा ब्राह्मणाय कुली सर्वत्र जायते ॥ १५ ॥ चिरायुश्चाप्यनिर्द्विग्नो रूपसौभाग्यसंयुतः ॥ तासां कुले तु उत्पत्ति- र्गुणैः सर्वैर्युतो नरः ॥ १६ ॥ रूप्यमात्रप्रदानेन पुत्री भवति मानवः ॥ सर्वेषामेव कामानां यशसांसिक्रियादित्यस्य च ॥ १७ ॥ रूप्यदो रूपमाप्नोति भोगमाप्नोति ताम्रदः ॥ लोहारकूटयोर्दानान्निष्क्रयाम्भोन्नतोयसंशयम् ॥ १८ ॥ त्रपुसीसकयोर्दानाद्दंतिवृद्धिमाप्नुयात् ॥ रूप्यदं लोहपात्रञ्च यः प्र- द्याद्द्विजातये ॥ १९ ॥ पात्रं भवति कामानां विशेषञ्चास्य लोहतः ॥ शिल्पभाण्डानि यो दद्याल्लोहानि विविद्विजाः ॥ २० ॥ विद्यादानफलं तस्य कथितं नात्र संशयः ॥ चर्मदाता नरो नित्यं रक्षां समाधिगच्छति ॥ २१ ॥ आयुधानां प्रदानेन द्विनाशमवाप्नुयात् ॥ गजाश्वरथदानेन राजा भवति भूतले ॥ २२ ॥ रत्नानां च प्रदानेन राजेन्द्रः प्रजायते ॥ रत्नदानस्य यल्लोकं तद्भुक्त्वा शुचिं द्विजाः ॥ २३ ॥ यश्चन्द्रः शुक्नोलोकस्तु पद्मरागप्रदो रविः ॥ सौम्यो मरकतं दत्त्वा विष्णुलोके महीयते ॥ २४ ॥ मुक्ताफलप्रदानेन वारुणं लोकमश्नुते ॥ वैदूर्यस्य प्रदानेन द्वीपानां सप्त मोदते ॥ २५ ॥ रत्नान्यन्यानि दत्त्वा च राजराजस्य च द्विजाः ॥ सर्वेषामेव रत्नानां कनकं श्रेष्ठमुच्यते ॥ २६॥ धारणं कीर्तनं दानं कनकस्य प्रशस्यते ॥ दुःखप्रशमनं दानं दुरिष्टस्य च नाशनम् ॥ २७ ॥ परं पापहरं ज्ञेयमलक्ष्मीशमनं तथा ॥ दत्त्वा सुवर्णं लोकेषु यथेष्वेषु च मोदते ॥२८॥ विमानेनार्कवर्णेन हंसयुक्तेन भास्वता ॥ देवब्राह्मणपालेन कामतेन विहायसा ॥२९॥ भुक्त्वा दिवि चिरं भोगान्मानुष्यं सुखमाप्नुयात् ॥ अग्नेरपत्यं प्रथमं सुवर्णं भूर्वैष्णवी ब्रह्मसुताश्च गावः ॥ सर्वं हि दत्तं भवतिह तेन यः काञ्चनं गाञ्च महींश्च दद्यात् ॥ ३० ॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे मुनीन्प्रति हंसगीतासु सुवर्णदानविधिनिरूपणो नाम दशाधिकत्रिशततमोऽध्यायः ॥ ३१० ॥ हंस उवाच ॥ नरस्तवासनदानेन स्थानं सर्वत्र विन्दति ॥ शय्यादानेन चाप्नोति भार्यां ब्राह्मणसत्तमाः ॥१॥ दत्त्वा द्विजाय शयनं स्वास्तीर्णं सोत्तरच्छदम् ॥