भारतकोश
योगबीज (गुरु गोरखनाथ परम्परा - महायोग, प्राण-अपान एकत्व एवं कैवल्य-सिद्धि सटीक)

योगबीज (गुरु गोरखनाथ परम्परा - महायोग, प्राण-अपान एकत्व एवं कैवल्य-सिद्धि सटीक)

Yogabija of Guru Gorakhnath Tradition with Commentary

गुरु गोरखनाथ / भगवान् शिव-देवी संवाद द्वारा

DevanagariHindipublished62 पृष्ठ

पृष्ठ 17, कुल 62 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 17

देव्युवाच । devy uvāca | The goddess said: योगिनः कथ्यमानास् तु किं ते व्यवहरन्ति न । तैः कथं व्यवहारस् तु क्रियते वद शङ्कर ॥ ४८ ॥ yoginaḥ kathyamānās tu kiṃ te vyavaharanti na | taiḥ kathaṃ vyavahāras tu kriyate vada śaṅkara || 48 || 48. The Yogis being spoken of, do they not interact (in worldly matters)? How is interaction (in the physical world) carried out by them? Tell, O Śaṅkara. ईश्वर उवाच । īśvara uvāca | Īśvara said: शरीरेण जिताः सर्वे शरीरं योगिभिर्जितम् । तत् कथं कुरुते तेषां सुखदुःखादिकं फलम् ॥ ४९ ॥ śarīreṇa jitāḥ sarve śarīraṃ yogibhir jitam | tat kathaṃ kurute teṣāṃ sukhaduḥkhādikaṃ phalam || 49 || 49. All are conquered by the body, (but) the body is conquered by Yogis; how then¹ does it² produce the fruits of happiness, sorrow, etc., for them?

  1. Interacting in the physical world.
  2. Interaction. इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः कामक्रोधादिकं जितम् । तेनैव विजितं सर्व नासौ केनापि बाध्यते ॥ ५० ॥ indriyāṇi mano buddhiḥ kāmakrodhādikaṃ jitam | tenaiva vijitaṃ sarvaṃ nāsau kenāpi bādhyate || 50 ||
  3. The senses, mind, intellect, desire, anger, etc., are conquered, by that very one¹, all is conquered, and he is not troubled by anyone².
  4. By conquering the ego.