भारतकोश
योगबीज (गुरु गोरखनाथ परम्परा - महायोग, प्राण-अपान एकत्व एवं कैवल्य-सिद्धि सटीक)

योगबीज (गुरु गोरखनाथ परम्परा - महायोग, प्राण-अपान एकत्व एवं कैवल्य-सिद्धि सटीक)

Yogabija of Guru Gorakhnath Tradition with Commentary

गुरु गोरखनाथ / भगवान् शिव-देवी संवाद द्वारा

DevanagariHindipublished62 पृष्ठ

पृष्ठ 9, कुल 62 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 9

ज्ञातं येन निजं रूपं कैवल्यं परमं शिवम् ।। २२ ।। ajñānaṃ kīdṛśaṃ ceti pravicāryaṃ vivekinā | jñātaṃ yena nijaṃ rūpaṃ kaivalyaṃ paramaṃ śivam || 22 || 22. What is ignorance, considering this, by the discerning, by which one's own form is known, liberation, the supreme, auspicious (sign)? असौ दोषैर् विमुक्तः किं कामक्रोधभयादिभिः । सर्वदोषैर् वृत्तो जीवः कथं ज्ञानेन मुच्यते ।। २३ ।। asau doṣair vimuktaḥ kiṃ kāmakrodhabhayādibhiḥ | sarvadoṣair vṛtto jīvaḥ kathaṃ jñānena mucyate || 23 || 23. Is he free from faults such as desire, anger, fear, etc.? Surrounded by all faults, how is a living being liberated by knowledge? देव्य् उवाच । devy uvāca | The goddess said: स्वात्मरूपं यदा ज्ञातं पूर्णं तद् व्यापकं तदा । कामक्रोधादिदोषाणां स्वरूपान् नास्ति भिन्नता ।। २४ ।। svātmarūpaṃ yadā jñātaṃ pūrṇaṃ tad vyāpakaṃ tadā | kāmakrodhādidoṣāṇāṃ svarūpān nāsti bhinnatā || 24 || 24. When the form of the self is known, it is complete, pervasive,¹ then, there is no difference in the nature of faults like desire and anger.

  1. In the vehicle of the light-body, able to pervade through the three worlds (physical, subtle and causal) completely. पश्चात् तस्य विधिः कश्चिन् निषेधो ऽपि कथं भवेत् । विवेकी सर्वदा मुक्तः संसारभ्रमवर्जितः ।। २५ ।। paścāt tasya vidhiḥ kaścin niṣedho ‘pi kathaṃ bhavet | vivekī sarvadā muktaḥ saṃsārabhramavarjitaḥ || 25 ||
  2. After that,¹ how can there be any prescription² or prohibition for him? The discerning one is always liberated, free from the delusion³ of transmigration.⁴