भारतकोश
युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

Yuktikalpataru of Maharaja Bhoja with Commentary

महाराज भोज (सम्पादक: पण्डित ईश्वरचन्द्र शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished278 पृष्ठ

पृष्ठ 125, कुल 278 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 125

अलङ्कारधृतियुक्तिः । ८५ अथ वज्रलक्षणानि * । गरुड़पुराणे,— वच्मि परोक्षां रत्नानां वलो † नामाऽसुरोऽभवत् । इन्द्राद्या निर्जितास्तेन निर्जेतुं तैर्न शक्यते ॥ ४७ ॥ वरव्याजेन पशुतां याचितः ससुरैर्मखे (५) । वलो लोकापकाराय देवानां हितकाम्यया ॥ ४८ ॥ तस्य सत्व-विशुद्धस्य सुविशुद्धेन कर्मणा । कायस्यावयवाः सर्वे रत्न-वौजत्वमाप्नुयुः ॥ ४६ ॥ देवानामथयक्षाणां सिद्धानां पवनाशिनाम् । रत्न-वौजः स्वयं ग्राहः समहानभवत् तदा ॥ ५० ॥ ततः संपततां वेगाद्विमानेन विहायसा । यद्वै पपात रत्नानां वोजं क्वचन किञ्चन ॥ ५१ ॥ इत्यादि बाहुल्यन्तथा। —— अथ गणना । विष्णुधर्मोत्तरे,— वज्रं मरकतञ्चैव पद्मरागश्च मौक्तिकम् । इन्द्रनीलं महानीलं वैदूर्य्यं गन्धसंज्ञकम् () ॥ ५२ ॥ ( ५ ) ससुवै मुखे इति (क)-(ग) पुस्तक पाठः ।

  • तन्त्रसारेऽन्यथास्ति,— मुक्तामाणिक्य वैदूर्य-गोभेदान् वज्रविद्रुमौ । पुष्यरागं मरकतं नीलञ्चे ति यथाक्रमम् ॥
  • अग्निपुराण-शुक्रनीति-बृहत्संहिता-गरुड़पुराण-अगस्तिमंत-भावप्रकाशादिषुवज्रमुक्ता- दीनां वृत्तमस्ति । † वलीनामासुरः, तथाच मार्कण्डेयपुराणे—‘‘बलवान् बलसम्भृतः’’ इति ।