युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

१२० युक्तिकल्पतरौ— नवमात्पञ्चमं यावत् कलञ्जेन समं यदा * । तत्क्रमादुत्तमं ज्ञेयं मौक्तिकं रत्न-वेदिभिः ॥ ६२ ॥ चतुर्दशाक्षमारभ्य दशसंख्या-विधिं क्रमात् । कलञ्जस्य समानं वा (३) मौक्तिकं मध्यमं विदुः ॥ ६३ ॥ आरभ्य विंशतितमात् क्रमात्पञ्चदशावधि । लङ्गरास्ताः कथिता मुक्ता मूल्यञ्च तदनुक्रमात् ॥ ६४ ॥ कलञ्जद्वयमानेन यद्येकं मौक्तिकम्भवेत् । न धार्यं नरनाथैस्तु देव-योग्यममानुषम् ॥ ६५ ॥ इत्थं विचार्य्य यो मुक्तां परिधत्ते नराधिपः । तस्यायुश्च यशो वीर्य्यं विपरीतमतोऽन्यथा ॥ ६६ ॥ इति श्रीभोजराजोये युक्तिकल्पतरौ मुक्तापरीक्षा ॥ ——००—— अथ वैदूर्य्य परीक्षा । कल्पान्तकाल क्षुभिताम्बुराशि, निर्ह्रादकल्पा दितिजस्य नादम् । वैदूर्य्यमुत्पन्नमनेकवर्णं ; शोभाभिरामं द्युतिवर्ण-वौजम् ॥ ६७ ॥ अविदूरे विदूरस्य (४) गिरेरुत्तङ्ग-रोधसः । कामभूतिक-सौमान-मनु तस्याकरोऽभवत् † ॥ ६८ ॥

(३) समानत्वात् इति (ख) पुस्तकपाठः । (४) अविदूरे वैदूर्य्यस्य इति (ग) पुस्तक पाठः ।

• नवमात् पञ्चमं यावत् — इत्यारभ्य मध्यमम्बिदुरित्यन्तं श्लोकद्वयं (क) पुस्तकेऽधिकं दृश्यते । † कामभूतिकसौमानं इति पाठमनादृत्य 'काकतालीसौमान्ते मनीनामाकरोऽभवत्' इत्येवं वृद्धवचनमित्युक्त्वामल्लिनाथेन कुमारसम्भव टीकायान्तदवादि ।