युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

४० युक्तिकल्पतरौ— दीर्घे त्रयो राजहस्ताः प्रसरे द्वौ प्रतिष्ठितौ । विनोद एष द्वाराणि त्रिंशत् कोष्ठद्वयं भवेत् ॥ २६९ ॥ रक्तचित्रेण चित्राङ्गो रक्तावस्तोपशोभितः (१) । अत्रस्थाता नरपतिर्भवेत् कीर्त्ति-प्रतापवान् ॥ सूर्य्योऽधिदेवता चास्य रक्षकाः सकल-ग्रहाः ॥ २७० ॥ दैर्घ्ये एकत्रिंशत् ३१, प्रस्थे विंशतिः २० । दीर्घेन राजदण्डाद्धँ प्रसरे वाजहस्तकौ । विलास एष द्वाराणि चत्वारिंशद्बुधाः (२) विदुः ॥ २७१ ॥ गन्धर्वा राक्षसाश्चास्य प्रकोष्ठ-त्रितयं भवेत् । चित्र-पद्मेन शङ्खेन चित्रवस्त्रेण शोभितः ॥ २७२ ॥ दुर्भिक्ष-शमनो ह्येष (३) शस्यसम्पत्ति-कारकः । अत्र स्थित्वा नरपतिः प्रचुरं सुखमश्नुते ॥ २७३ ॥ दैर्घ-एकपञ्चाशत् ५१, प्रस्थे विंशतिः, २० । इति विलास-गृहम् । द्वादशहस्तप्रसरे दीर्घे द्वौ राजहस्तकौ कथितौ । विजये द्वादशभवन-द्वाराणि स्यु र्जयप्रदान्यत्र ॥ २७४ ॥ सूर्य्योऽधिदेवता चास्य रक्षतोमं विहङ्गराट् । अरुणाम्भोज-चित्राङ्गो अरुणाम्बर-भूषितः ॥ अत्र स्थित्वा नरपतिः कृत्स्नां शास्ति वसुन्धराम् ॥ २७५ ॥ दैर्घ्ये एकविंशतिः २१, प्रस्थे द्वादश, १२ । ────────────────────────────────────────── ( १ ) उपरच्छौत इति (ग) पुस्तक पाठः । ( २ ) बुधोविदुः इति (ख) पुस्तक पाठः । ( ३ ) दमनोह्येष इति (ग) पुस्तक पाठः ।