युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

वास्तुयुक्तिः । ३८ अत्र स्थित्वा महीपालः सर्व्वान् शत्रून् निकृन्तति ॥ २६१ ॥ दीर्घ-एकविंशतिः २१, प्रस्थ-विंशतिः २० । इति सर्व्वतोभद्रः । अष्टकोणो भवेद्भव्यः कोणो हस्तचतुष्टयम् । राजहस्तोन्नतः (९) कार्य्यो बुधश्चास्याधिदेवता ॥ २६२ ॥ रक्षका वसवश्चास्य पूज्यास्तत्र प्रयत्नतः । अष्टौ द्वाराणि चास्य स्युः पीतचित्रावृतानि च ॥ २६३ ॥ पीतपट्टावृतो ह्येष सर्व्वानिष्ट-विनाशनः । तत्र स्नाता क्षिति-पतिर्नरिष्टै(१०)रवमृद्यते ॥ २६४ ॥ राजदण्डो (११) भवेद्दीर्घः प्रसरे राज-हस्तकः । राजहस्ते राजहस्ते प्रकोष्ठान् तत्र कारयेत् (१२) ॥२६५॥ अयं नान्दीमुखो नाम चन्द्रश्चास्याधिदेवता । नक्षत्र-लोकः पूज्योऽत्र स यस्मादस्य रक्षकः ॥ २६६ ॥ द्वाविंशतिस्तु द्वाराणि दीर्घे दश तथान्तरे । अन्यत्र दीर्घ-एकं स्यात् प्रसरे एकमेव च ॥ २६७ ॥ दीर्घ-द्वितये दशद्वाराणि प्रसर-द्वितये एकं कृत्वा वा द्वितीयमेवं द्वाविंशति-(२२) द्वाराणि । शुक्ल-चित्रेण सहितः शुक्लपट्टेन शोभितः । सर्व्वार्थ-साधको राज्ञां लक्ष्मो-विजय-वर्द्धनः ॥ २६८ ॥ दीर्घ-एकादश-११, प्रस्थे-१०, इति नान्दीमुखः । (९) अत्रैतत् सन्दर्भस्थ-पारिभाषिको राजहस्तो ग्राह्यः । (१०) नरिष्ट रवमृद्यते इति (ग) पुस्तक पाठः । (११) अत्र राजदण्डपदेनैतत्सन्दर्भस्थः पारिभाषिको ग्राह्यः । (१२) राजहस्त...इत्यारभ्य रक्षक-इत्यन्तः सार्द्धश्लोकः (ख) पुस्तके नास्ति ।