युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

आसनयुक्तिः । ५१ सिंहान्वितानि ज्ञेयानि चरणानि युगे (५) क्रमात् । पद्मः शङ्खो गजो हंसः सिंहो भृङ्गो मृगो हयः ॥ ३५१ ॥ अष्टौ सिंहासनान्येति नीति-शास्त्र-विदो विदुः । आदित्यादि-दशाजानां भूपतीनां यथाक्रमम् ॥ ३५२ ॥ राज्ञः स्वहस्तैरष्टाभिरायाम-परिणाहयोः । ‘राज पात्र’मिदं नाम सोपानं पुरुषोन्नतम् ॥ ३५३ ॥ तदर्द्धमानन्तन्मध्ये राजासनमुदाहृतम् । अर्द्धोन्नत-मिदं रम्यं प्रोक्तं कलि-महीभुजाम् ॥ ३५४ ॥ दिगष्टर्द्धार्ब्बि-(६) कोणः स्याद्ब्रह्मादीनां यथाक्रमम् ॥ ३५५॥ अथाष्टानां लक्षणानि । गम्भारी-काष्ठ-घटितः पद्ममालोप-चित्रितः । पद्मराग-विचित्राङ्गः शुद्ध-काञ्चन-संस्कृतः (७) ॥ ३५६ ॥ चरणाग्रे पञ्चकोषात् पद्मराग-विचित्रिताः । दिक्ष्वष्टौ पुत्तिका राज द्वादशाङ्गुलि-सम्मिताः ॥ ३५७ ॥ राजासन-चतस्रस्तु एवं द्वादश-पुत्तिकाः । रत्नैश्च नवभिः कार्य्यं निर्मााणञ्चान्तराऽन्तरा ॥ ३५८ ॥ रक्तावस्त्रावृतं ह्येतत् ‘पद्म-सिंहासनं’ मतम् । अत्रोषित्वा नरपतिः प्रतापमति-विन्दति ॥ ३५९ ॥ भद्रन्वाकाष्ठ(८)घटितः शङ्खमालोपशोभितः । शुद्धस्फटिक-चित्राङ्गः शुद्ध-रौप्योपशोभितः ॥ ३६० ॥

---

( ५ ) युगैः क्रमात् इति (ख)-(ग) पुस्तक पाठः । ( ६ ) दिगष्टर्द्धर्ब्बि इति (ख) दिगष्टार्द्धवि-(ग) पुस्तक पाठः । ( ७ ) सम्भृत इति (ख)-(ग) पुस्तक पाठः । ( ८ ) भद्रश्री इति (ख) भद्रं वा (ग) पुस्तक पाठः ।