कथासरित्सागर : द्वितीय खण्ड (लम्बक ६ से १८)

१७२ कथासरित्सागर प्रव्राड्वसन्नस्थितोऽत्रैव तरुमूले तदन्तरात् । यक्षस्यालापमशृणोत्क्रीडतो भार्यया सह ॥२०॥ कर्णं ददाति यावच्च स प्रव्राट् तावदत्र सः। यक्षः पुष्पलतां भार्यां नर्मणा तामताडयत् ॥२१॥ तावच्च मृतकल्पं सा कृत्वात्मानं शठा मुधा। तस्योत्सवरिवारश्च मुक्ताक्रन्दो झगित्‍यभूत् ॥२२॥ चिराच्चागतजीवेव सा वृथावदुदमील्यत् । किं त्वया दृष्टमिति तां यक्षोऽप्राक्षीत्ततः पतिः ॥२३॥ अथ मिथ्यैव साबोचत् त्वयाहं माम्न्या यदा। अभ्याहता तदापश्यं कृष्णं पुरुषमागतम् ॥२४॥ पाशहस्तं ज्वलन्नेत्रं प्रांशुमूर्ध्वशिरोरुहम् । भयानकं निजच्छायाम्लिनीकृतदिक्तटम् ॥२५॥ तेन नीताहमभवं दुष्टेन यममन्दिरम् । त्याजितास्मि च तत्रत्यैस्तं निवार्याधिकारिभिः ॥२६॥ एवं तयोक्ते यक्षिण्या हसन्यक्षो जगाद ताम् । अहो विनेन्द्रजालेन स्त्रीणां चेष्टा न विद्यते ॥२७॥ को मृत्युः कुसुमाघातादावृत्तिः का यमालयात् । मूढे पाटलिपुत्रस्त्रीवृत्तान्तोऽनुकृतस्त्वया ॥२८॥ तस्मिन्हि नगरे राजा योऽस्ति सिंहाक्षनामकः । तद् भार्या मन्त्रिसनानीपुरोहितभिषग्वधूः ॥२९॥ सहादाय त्रयोदश्यां शुक्लपक्ष कदाचन । सनाधीकृततद्देशामागाद्द्रष्टुं सरस्वतीम् ॥३०॥ तत्र सन्मार्गमिलितैः सर्व्वा कुब्जान्धपङ्गुभिः । व्याधितैरित्यभाष्यन्त भूपालप्रमुखाङ्गनाः ॥३१॥ रोगातुराणां दीनानामौषधं न प्रयच्छत । येन मुच्यामहे रोगात्कुरुतात्तदनुकम्पनम् ॥३२॥ समुद्रलहरीलोलो विद्युत्स्फुरितभङ्गुरः । जीवलोको ह्ययं यात्रोत्सवक्षणसुन्दरः ॥३३॥ तदधारेऽत्र संसारे सारं दीनेषु या दया। कृपणेषु च यद्दानं गुणवान् क्व न जीवति ॥३४॥