भारतकोश
वायु पुराण

वायु पुराण

Vayu Purana

महर्षि वेदव्यास / अनुवादक: पं० तारिणीश झा द्वारा

स्रोत: हिन्दी साहित्य सम्मेलन, प्रयाग · हिन्दी साहित्य सम्मेलन, प्रयाग (उद्गम)

DevanagariHindipublished465 पृष्ठ

पृष्ठ 389, कुल 465 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 389

३८० | श्रीमद्द्वैपायनमुनिप्रणीतम्- | [अ०९९श्लो२५५-२७९] (तुर्वस्वादि वंशकथनम्)

खर्वमन्धकममुख्यानां खर्वमङ्गनिवासिनाम्। खर्वं च मध्यदेशानां निखर्वी जनमेजयः ॥
विषादाद्गलणैः सार्धमभिशस्तः क्षयं ययौ ॥ २५५
तस्य पुत्रः शतानीको बलवान्सत्यविक्रमः । ततः सुतं शतानीकं विप्रास्तमभ्यषेचयन् ॥ २५६
पुत्रोऽश्वमेधदत्तोऽभूच्छतानीकस्य वीर्यवान् । पुत्रोऽश्वमेधदत्ताद्वै जातः पुरपरंजयः ॥ २५७
अधिसामकृष्णो धर्मात्मा सांप्रतोऽयं महायशाः । यस्मिन्प्रशासति महीं युष्माभिरिदमाहृतम् ॥ २५८
दुरापं दीर्घसत्रं वै त्रीणि वर्षाणि दुश्चरम् । वर्षद्वयं कुरुक्षेत्रे दृषद्वत्यां द्विजोत्तमाः ॥ * २५९

ऋषय ऊचुः--

श्रोतुं भविष्यमिच्छामः प्रजानां वै महामते । सूत सार्थं नृपैर्भाव्यं व्यतीतं कीर्तितं त्वया ॥ २६०
यत्तु संस्थास्यते कृत्यमुत्पत्स्यन्ति च ये नृपाः । वर्षायतोऽपि प्रब्रूहि नामतश्चैव तान्नृपान् ॥ २६१
कालं युगप्रमाणं च गुणदोषान्भविष्यतः । सुखदुःखं प्रजानां च धर्मतः कामतोऽर्थतः ॥ २६२
एतत्सर्वं प्रसंख्याय पृच्छतां ब्रूहि तत्त्वतः । स एवमुक्तो मुनिभिः सूतो बुद्धिमतां वरः ॥
आचचक्षे यथावृत्तं यथादृष्टं यथाश्रुतम् ॥ २६३

सूत उवाच--

यथा मे कीर्तितं सर्वं व्यासेनाद्भुतकर्मणा । भाव्यं कलियुगं चैव तथा मन्वन्तराणि तु ॥ २६४
अनागतानि सर्वाणि ब्रुवतो मे निबोधत । अतः ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि भविष्यन्ति नृपास्तु ये ॥ २६५
ऐलाश्चैव तथैक्ष्वाकूसौद्युम्नाश्चैव पार्थिवान् । येषु संस्थाप्यते क्षत्रमैक्ष्वाकवमिदं शुभम् ॥ २६६
तान्सर्वान्कीर्तयिष्यामि भविष्ये पठितान्नृपान् । तेभ्यः परे च ये चान्ये उत्पत्स्यन्ते महीक्षितः २६७
क्षन्त्राः पारशवाः शूद्रास्तथा ये च द्विजातयः । अन्ध्राः शकाः पुलिन्दाश्च तूलिका पवनैः सह ॥
कैवर्ताभीरशबरा ये चान्ये म्लेच्छजातयः । वर्षायतः प्रवक्ष्यामि नामतश्चैव तान्नृपान् ॥ २६९
अधिसामकृष्णः सोऽयं सांप्रतं पौरवान्नृपः । तस्यान्ववाये वक्ष्यामि भविष्ये तावतो नृपान् ॥ २७०
आधिसामकृष्णपुत्रो निर्वक्तो भविता किल । गङ्गायाऽपहृते तस्मिन्नगरे नागसाह्वये ॥
त्यक्त्वा च तं सवासं च कौशम्ब्यां स निवत्स्यति ॥ २७१
भविष्यदुष्णस्तत्पुत्र उष्णाच्चित्ररथः स्मृतः । शुचिद्रथाश्चित्ररथाद्धृतिमांश्च शुचिद्रथात् ॥ २७२
सुषेणो वै महावीर्यो भविष्यति महायशाः । तस्मात्सुषेणाद्भाविता सुतीर्थो नाम पार्थिवः ॥ २७३
रुचः सुतीर्थाद्भाविता त्रिचक्षो भविता ततः । त्रिचक्षस्य तु दायादो भविता वै सुखी बलः ॥ २७४
सुखीबलसुतश्चापि भाव्यो राजा परिप्लवः । परि तत्सुश्चापि भविता सुनयो नृपः ॥ २७५
मेधावी सुनयस्याथ भविष्यति नराधिपः । मेधाविनः सुतश्चापि दण्डपाणिर्भविष्यति ॥ २७६
दण्डपाणेर्निरामित्रो निरामित्राच्च क्षेमकः । पञ्चविंशन्नृपा होते भविष्याः पूर्ववंशजाः ॥ २७७
अत्रानुवंशश्लोकोऽयं गीतो विप्रैः पुराविदैः । ब्रह्मक्षत्रस्य यो योनिर्वंशो देवर्षिसत्कृतः ॥ २७८
क्षेमकं प्राप्य राजानं संस्थां प्राप्स्यति वै कलौ । इत्येष पौरवो वंशो यथावदनुकीर्तितः २७९


* अत्राध्यायसमाप्तिर्दृश्यते ख पुस्तके ।

वायु पुराण · पृष्ठ 389, कुल 465 में से · BharatKosha