१०८ उपनिषद् (साधना खण्ड - भाग ३)

४८८ ] [ देव्युपनिषत् अर्धन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥२० एवमेकाक्षरम् मन्त्रम् यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥२१ वाङ् मया ब्रह्मभूस्तस्मात् षष्ठम् वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्र विन्दुः संयुताष्टतृतीयकम् ॥२२ नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्ण कोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२३ हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥२४ नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥२५ यस्याः स्वरूपं ब्रह्मादयो न जानन्ति तस्मादुच्यतेऽज्ञेया । यस्या जन्तो न विद्यते तस्मादुच्यतेऽनन्ता । यस्या ग्रहणं नोप- लभ्यते तस्मादुच्यतेऽलक्ष्या । यस्या जननं नोपलभ्यते तस्मादु- च्यतेऽजा । एकैव सर्वत्र वर्तते तस्मादुच्यते एका । एकत्र विश्व- रूपिणी तस्मादुच्यते नैका । अत एवोच्यतेऽज्ञेयाऽनन्ताऽलक्ष्याऽ- जैका नैका ॥ २६ ॥' वही यह एकादश रुद्र, द्वादश आदित्य और अष्ट वसु हैं। वही यह सोमपायी, विश्वदेवा हैं। वही यह यातुधान, दैत्य राक्षस, पिशाच, यक्ष और सिद्ध हैं। वही यह विष्णु और रुद्र रूप वाली तथा सत्व-रज- कला काष्ठादि सहित काल स्वरूपा हैं। भोग और मोक्षदायिनी पाप- नाशिनी, विजय की अधिष्ठात्री, अन्त से अतीत, कल्याण-मङ्गल रूप वाली, Sri Sri Anandamayee Ashram Collection, Varanasi