अभिज्ञानशाकुन्तलम् (सन्दर्भदीपिका टीका व हिन्दी अनुवाद सहित)

156 चन्द्रशेखरचक्रवर्तिकृतसन्दर्भदीपिकया समलङ्कृतम्

प्रियंवदा-एवं णेदं। (पुष्पभाजनं विलोक्य) सहि, अवचिदाइं बलिकम्मपज्जत्ताइं खु कुसुमाइं। (एवं नु एतत्। सखि, अवचितानि बलिकर्मपर्याप्तानि खलु कुसुमानि।)

अनुसूया-णं सउन्तलाए वि सोहग्गदेवदाओ अच्चिदव्वाओ। ता अवराइं पि अवचिणम्ह। (ननु शकुन्तलया अपि सौभाग्यदेवताः अर्चितव्याः। तत् अपराण्यपि अवचिनवाव।)

प्रियंवदा-जुज्जदि। (युज्यते।) (उभे तदेव कर्माभिनयतः।)

(नेपथ्ये) अहमहं भोः .....।

अनुसूया-(कर्णं दत्त्वा) सहि, अदिथिणा विअ णिवेदिदं। (सखि, अतिथिना इव निवेदितम्।)

प्रियंवदा-णं उडए संणिहिदा सउन्तला। (विचिन्त्य) आं अज्ज उण असंणिहिदा हिअएण। तेण हि भोदु एत्तिकेहिं कुसुमेहिं पओअणं। (ननु उटजे सन्निहिता शकुन्तला। आमद्य पुनः असन्निहिता हृदयेन। तेन हि भवतु एतावद्भिः कुसुमैः प्रयोजनम्।) (इति प्रस्थिते)

(पुनर्नेपथ्ये) आः ....... कथमतिथिं मां परिभवसि।

विचिन्तयन्ती यमनन्यमानसा
तपोनिधिं वेत्सि न मामुपस्थितम्।
स्मरिष्यति त्वां न स बोधितोऽपि सन्
कथां प्रमत्तः प्रथमं कृतामिव॥4-1॥

(उभे श्रुत्वा विषण्णे)

प्रियंवदा-हद्धी हद्धी। तं जेव संवृत्तं। कस्सिं पि पूआरिहे अवरद्धा सुण्णहिअआ पिअसही। (हा धिक् हा धिक्, तदेव संवृत्तम्। कस्मिन्नपि पूजार्हे अपराद्धा शून्यहृदया प्रियसखी।)

अनुसूया-(पुरोऽवलोक्य) सहि, ण क्खु जस्सिं कस्सिं वा। एसो दुव्वासा सुलहकोवो महेसी। तथा अअं विरलपादुद्धाराए गदीए पडिणिउत्तो।

---

एवमेतत् सखि, अवचितानि⁴⁵ बलिकर्म⁴⁶ पर्याप्तानि कुसुमानि⁴⁷। इदानीं गन्तुम् अर्हसीति भावः। ननु शकुन्तलया सौभाग्यदेवता अर्चनीया, तदपरान्यवचिन्ववः। युज्यते। अतिथिनेव निवेदितम्। ननूटजे सन्निहिता शकुन्तला। आं स्मृतौ। अद्य पुनरसन्निहिता हृदयेन, तेन हि भवत्वैतैः कुसुमैः प्रयोजनम्।।

विचि०।। (4-1) यत् स्यादनुचितं वस्तु नायकस्य रसस्य वा। विरुद्धं तत् परित्याज्यम्

---

45. मातृका 4118 इत्यत्र अन्वचितानि इति पठ्यते।
46. मातृका 4117 इत्यत्र वणिककर्म० इति पठ्यते।
47. मातृका 4117 इत्यत्र दस्वमानि इति पठ्यते।