अभिज्ञानशाकुन्तलम् (सन्दर्भदीपिका टीका व हिन्दी अनुवाद सहित)

अभिज्ञानशकुन्तलम् सप्तमोऽङ्कः 235

इहायं सत्त्वानां प्रसभादमनात्सर्वदमनः
पुनर्यास्यत्याख्यां भरत इति लोकस्य भरणात् ।। 7-33 ।।

राजा-भगवत्कृतसंस्कारेऽस्मिन्सर्वमाशंसे।

अदितिः-इमाए दुहिदिआए मणोरधसम्पत्तीए कण्णो वि दाव विण्णादत्थो करीअदु। मेणआ उण इध मं परिअरन्ती संणिहिदा जेव चिट्ठदि। (अनया दुहितुः मनोरथसम्पत्त्या कण्वः अपि तावत् विज्ञातार्थः क्रियताम्। मेनका पुनः इह मां परिचरन्ती सन्निहिता एव तिष्ठति।)

शकुन्तला-(स्वगतम्) मम मणोरधो वाहरिदो भअवदीए। (मम मनोरथः व्याहृतः भगवत्या।)

मारीचः-तपः प्रभावात्सर्वमिदं प्रत्यक्षं तत्रभवतः कण्वस्य। (विचिन्त्य) तथाप्यसौ दुहितुः सपुत्रायाः पत्या परिग्रहप्रियमस्माभिः श्रावयितव्यः। कः कोऽत्र भोः।

प्रविश्य शिष्यः-भगवन्, अयमस्मि।

मारीचः-गालव, मद्धचनादिदानीमेव विहायसा गत्वा तत्रभवते कण्ववाय प्रियमावेदय यथा पुत्रवती शकुन्तला दुर्वाससः शापनिवृत्तौ स्मृतिमतो दुष्यन्तेन गृहीतेति।

शिष्यः-यथाज्ञापयति भगवान्। (इति निष्क्रान्तः)

मारीचः-(राजानं प्रति) वत्स, त्वमपि सापत्यदारः सख्युराखण्डलस्य रथमास्थाय स्वां राजधानीं प्रतिष्ठस्व।

राजा-यथाज्ञापयति भगवान्।

मारीचः-सम्प्रति हि-

तव भवतु बिडौजाः प्राज्यवृष्टिः प्रजासु
त्वमपि विततयज्ञो वज्रिणं प्रीणयालम्।
युगशतपरिवृत्तैरेवमन्योन्यकृत्यै -
र्नयतमुभयलोकानुग्रहश्लाघनीयौ ।। 7-34 ।।

राजा-भगवन्, यथाशक्ति श्रेयसि प्रयतिष्ये।

मारीचः-वत्स, किं ते भूयः प्रियमुपकरोमि।

---

तव० ।। (7-34) बिडौजा इन्द्रः प्राज्यं प्रचुरम्। किं ते भूय इति निर्वहणाङ्ग काव्यसंहारोऽयम्। तदुक्तं वरप्रदानसंप्राप्तिः काव्यसंहार इष्यत इति।।