श्रीमदानन्द रामायण (९ काण्ड संपूर्ण - हिन्दी अनुवाद सहित)
Srimad Ananda Ramayana Hindi
महर्षि वाल्मीकि / अज्ञात द्वारा
स्रोत: Srimad Ananda Ramayana Complete 9 Kandas with Hindi Translation (उद्गम)
पृष्ठ 215, कुल 811 में से
संदर्भ में पढ़ेंसर्गः ७ ] यात्राकाण्डम् १००
श्रीगणेशं गत्वा स्नात्वा हैमवतीजले । शालिग्रामं नमस्कृत्य रामनाथपुरं ययौ ॥ ६३ ॥
स्नात्वा कुमारधारायां सुब्रह्मण्यं प्रपूज्य च । उदरनामकं तरुं कृत्वा नत्वा शृङ्गाचलं ययौ ॥ ६४ ॥
तुङ्गभद्रातटे भृगिगिरौ नत्वा तु शारदाम् । कुम्भकोणीं ततो गत्वा गत्वा कोटीश्वरं शिवम् ॥ ६५ ॥
नत्वा मूकांबिकां देवीं नत्वा मुण्डेश्वरं हरम् । गुणवनेश्वरं नत्वा नत्वा धानेश्वरं ततः ॥ ६६ ॥
गौरीश्वरं नमस्कृत्य नत्वा मणेश्वरं शिवम् । गोकर्णं च ततो गत्वा तं प्रणम्य महाबलम् ॥ ६७ ॥
हरिहरेश्वरं गत्वा पश्यंस्तीर्थान्यनेकशः । जगद्गम्यं महेन्द्राद्री नत्वा भीमेश्वरं ययौ । ६८ ।
धीरो महाबलं नत्वा ययौ कोल्हापुरं ततः । करवीरपुरं गत्वा कृष्णावेण्यास्तु सङ्गमम् ६९
स्नात्वा रामो विमानेन गद्दालक्ष्मीश्वरं ययौ । स्नात्वा घटप्रभायां तु पश्यन् पुण्यस्थलानि हि । ७० ।
महादेवं नमस्कृत्य नत्वा महालिङ्गीश्वरम् । कागनदीतटस्थं च वक्रतुण्डं विलोक्य च । ७१
नागनदीजले स्नात्वा नारसिंहं प्रपूज्य च । पांडुरंगं नमस्कृत्य चंद्रभागां विगाह्य च . ७२
ययौ भीमानदीं संगमं तु चन्द्रां च ततो ययौ । ततः प्रेमपुरं गत्वा नत्वा मार्तण्डभास्करम् ७३ ।
नीलगङ्गां विलोक्याथ नाना पुण्यस्थलानि हि । तुलजापुरसंस्थां तां देवीं नत्वा ययौ ततः ७४ ।
माणिक्यामंबिकां दृष्ट्वा पश्यन्तीर्थानि राघवः । योगेश्वरीं चाम्बायां दृष्ट्वा शत्रुमद्दिताम् ॥ ७५ ।
पंचनाथं नमस्कृत्य ब्रजगामश्रमं ययौ । नागेशं च विलोक्याथ विमानेन स राघवः ॥ ७६ ।
स्नात्वा पूर्णसंगमे तु गोदाया उत्तरे तटे । स्वनाम्नाऽथ पुरीं कृत्वा मुद्गलश्रममाययौ ॥ ७७
वाणतीर्थे ततः स्नात्वा बिन्दुफेनामृतसंगमे । गोदानाभ्रावतज्ज्ञेऽथ स्नात्वा नत्वा त्रिविक्रमम् ७८ ।
कृत्वा परां स्वनाम्ना तु पुरीं गोदाउदंगतटे । अंबकां तु नमस्कृत्य चंडिकां परिपूज्य च ॥ ७९ ॥
उनकी पूजा की। बादमें अविनाशी तीर्थकी ओर गये ॥ ६२ ॥ श्रीगणेशजीके दर्शनके बाद हैमवतीके पवित्र जलमें जाकर स्नान किया । पश्चात् शालिग्रामको नमस्कार करके रामनाथपुर पधारे ॥ ६३ ॥ वहीं कुमार-धारामें अवगाहन करके अनन्तर सुब्रह्मण्यदेवकी भक्तिपूर्वक पूजा की। पश्चात् उदरी नामक कृष्णतीर्थं गत्वा करके शृङ्गाचल आश्रमकी ओर पधारे ॥ ६४ ॥ वहीं तुङ्गभद्रा नदीमें स्नान करके भृङ्गिगिरिपर विराजमान शारदादेवीके दर्शन किये । पश्चात् कुम्भकोणी होते हुए कोटेश्वर गये ॥ ६५ । वहाँपर मूक विका देवीके दर्शन करते हुए मुण्डेश्वर शिवके दर्शनार्थ पधारे । पश्चात् गुणवनेश्वर और इसके उपरान्त धाणेश्वरके दर्शन किये ॥ ६६ । फिर गौरीश्वर तथा मणेश्वरके दर्शन किये फिर गोकर्णेश्वर, जगद्रम्य तथा महेन्द्र पर्वतपर विराजमान भीमेश्वरके दर्शन किये ॥ ६७ ॥ ६८ । तदनन्तरन् धीर और महाबलका दर्शन करके श्रीराम कोल्हापुर पधारे । पश्चात् करवीरपुर जाकर कृष्णा और वेणाके संगमम स्नान किया ॥ ६९ । तदनन्तर विमानारूढ़ होकर राम गद्दालक्ष्मीश्वरके दर्शनार्थ पधारे । वहाँ घटप्रभाम स्नान करके वहाँके अन्यान्य पुण्यस्थल देखे ॥ ७० ॥ फिर महादेवको नमस्कार करके महालिङ्गीश्वरके दर्शनार्थ गये। बादमें कागनदीके तटपर विद्यमान अर्द्धटुकराल वक्र-तुंडके दर्शन किये ॥ ७१ ॥ बादमें नीरा नदीमें स्नानकर तथा नरसिंहका पूजन करके पाण्डुरङ्गका पूजन और चन्द्रभागामें स्नान किया ॥ ७२ ॥ तदनन्तर भीमानदीके सङ्गम तथा चन्द्रमामें स्नान किया । फिर प्रेमरणम जाकर उन्होंने मार्तण्ड प्रभुका दर्शन किया ॥ ७३ ॥ वहाँ नीलगङ्गाका दर्शन करके बहुतसे स्थानोंका अवलोकन किया । पश्चात् तुलजानगरमें जाकर वहाँ देवीके शुभ दर्शन किये और बादमें आगे बढ़े । ७४ ॥ आगे जाकर माणिक्य अंबके दर्शन करके अन्यान्य पवित्र तीर्थोंमें श्रीरामाने भ्रमण किया। पश्चात् अंबापुरमें विराजमान योगेश्वरी अम्बाका दर्शन किया ॥ ७५ ॥ बादमें वैजनाथको नमस्कार करके ब्रजगामाश्रमपर पधारे। वहाँसे विमान द्वारा नागेश्वरके दर्शनार्थ गये ॥ ७६ ॥ पूर्णाके संगममें स्नान करके मारुतीके उत्तरी किनारेपर अपने नामसे रामने एक पुरी बनायी । वहाँसे मुद्गल ऋषिके आश्रम-पर होते हुए वाणतीर्थ गये । वहाँ स्नान करके बिन्दुफेनार्क मनोहर संगमपर गये । तत्पश्चात् गोदावरी और अम्बक नदीमें स्नान करके त्रिविक्रमके दर्शन किये ॥ ७७ ॥ ७८ ॥ वहाँपर भी गोदावरीके तटपर