श्रीमदानन्द रामायण (९ काण्ड संपूर्ण - हिन्दी अनुवाद सहित)
Srimad Ananda Ramayana Hindi
महर्षि वाल्मीकि / अज्ञात द्वारा
स्रोत: Srimad Ananda Ramayana Complete 9 Kandas with Hindi Translation (उद्गम)
पृष्ठ 588, कुल 811 में से
संदर्भ में पढ़ें५७२ आनन्दरामायणे [ सर्गः ३
चैत्रे मासि दिने पक्षे नवम्यां रामजन्मनि । उपासनान्तरं हि रामं भक्त्या प्रपूजयेत् ॥ ३३ ॥
एवं यस्यानतारस्य गृहीतोपासना नरैः । वैस्तस्य जन्मदिवसे कार्या पूजा महोत्सवैः ॥ ३४ ॥
अथो दशावताराणां शिष्य जन्मदिनानि ते । प्रोच्यन्तेऽत्र शृणुष्व त्वं येषु सम्पूजयेन्नरः ॥ ३५ ।
चैत्रे तु शुक्लपञ्चम्यां भगवान्मीनरूपधृक् । ज्येष्ठे तु शुक्लद्वादश्यां कूर्मरूपधरो हरिः ॥ ३६ ।
चैत्रे कृष्णनवम्यां तु हरिवाराहरूपधृक् । वैशाखेऽभूच्चतुर्दश्यां शुक्लपक्षे नृकेसरी . ३७ ।
मासि भाद्रपदे शुक्ले द्वादश्यां वामनोऽभवत् । वैशाखे जामदग्न्यस्तु तृतीयायां सिते त्वभूत् । ३८ ।
चैत्रे शुक्लनवम्यां तु मध्याह्ने राघवस्त्वभूत् । कृष्णाष्टम्यां श्रावणे हि कृष्णोऽभून्मधुरापुरि ॥ ३९ ।
पौषे शुक्ला सप्तमी या बुद्धजन्मतिथिस्तु सा । माघे शुक्लतृतीया तु कल्किनः सा तिथिः स्मृता ॥ ४० ॥
अह्नो मध्ये वामनो राघवो मौ मत्स्यः क्रोडश्चापराह्णे विभागे ।
कूर्मः सिंहो बुद्धकल्कौ च सायं कृष्णो रात्रौ कालसाम्ये च पूर्वे ॥ ४१ ॥
एवं तज्जन्मकालञ्च ज्ञात्वा तेषामुपासकैः । उत्सवः परमः कार्यस्तत्तद्देवप्रपूजने ॥ ४२ ॥
नित्यपूजा प्रकर्तव्या भक्त्या तैस्तूपुपासकैः । विशेषतज्जन्मदिवसे कार्य तन्पूजनं मुदा ॥ ४३ ।
गुरोर्गृहीतो यो मन्त्रस्तं नित्यं हृदये जपेत् । राममन्त्रास्त्वनेकाश्च शतान्येकत्रिंशन्मतो मनुः ॥ ४४ ।
पञ्चाशद्वर्णकश्चापि द्विचत्वारिंशदक्षरः द्वात्रिंशदक्षाश्च सप्तविंशाक्षरस्तथा ॥ ४५ ॥
पञ्चविंशद्वर्णकश्च चतुर्विंशाक्षरस्तथा एकविंशद्वर्णकश्च विशद्वर्णात्मकस्तथा । ४६ ।
अष्टादशवर्णकश्च षोडशाक्षर एव च । पञ्चदशवर्णकश्च चतुर्दशाक्षरस्तथा ॥ ४७ ॥
त्रयोदशाक्षरश्चापि द्वादशाक्षर एव च एकादशाक्षरश्चापि तथा मन्त्रो दशाक्षरः ॥ ४८ '
नवाक्षरोऽष्टवर्णश्चापि सप्ताक्षरमनुस्तथा । षडक्षरो राममन्त्रस्तथा पञ्चाक्षरो मनुः ॥ ४९ ।
जन्मतिथिपर उसकी उपासना ग्रहण करे । ३२ ॥ ३३ । रामकी उपासना ग्रहण करनेवालोको चाहिए कि चैत्रमासके शुक्लपक्षमें नवमी (रामजन्म) के दिन उपासना ग्रहण करे । उसके बाद भक्तिपूर्वक रामका पूजन करे ॥ ३३॥ इस तरह जिस अवतारकी उपासना ग्रहण करती हो, उसके जन्मदिनपर महान् उत्सवके साथ पूजा करना चाहिए ॥ ३४ ॥ हे शिष्य ! अब मैं तुम्हे दशो अवतारोंके जन्मदिवस बतलाता हूँ। जिसमें नरको अपने उपास्य देवताका पूजन करना चाहिए । ३५॥ चैत्र शुक्ल पञ्चमीको भगवान् मत्स्यावतार लिया था । ज्येष्ठ शुक्लपक्षकी द्वादशीको भगवान् कूर्मरूप धारण किया था । चैत्र कृष्ण नवमीको भगवान्ने बाराहरूप धारण किया था । वैशाख शुक्ल चतुर्दशीको नृसिंहरूप धारण किया था । ३६ ॥ ३७॥ भाद्रपद शुक्ल द्वादशीको वामनरूप धारण किया था । वैशाख शुक्ल तृतीयाको वे परशुराम बने थे । ३८ ॥ चैत्र शुक्ल नवमीको मध्याह्नकालमें भगवान्ने रामका अवतार लिया था । भाद्रपद कृष्णपक्षकी अष्टम को भगवान्ने मधुरामें कृष्णरूपस अवतार लिया था । ३९ । पौष शुक्ल सप्तमीको बुद्धकी जन्मतिथि होती है । माघ शुक्ल तृतीयाको कल्कि भगवान्की जन्मतिथि होती है । ४० । दोपहरके समय वामन, राम और कल्कीका जन्म हुआ था । मत्स्य वाराह इन दोनोंका जन्म दिनके तीसरे पहर हुआ था । कूर्म, नृसिंह, बुद्ध और कल्कीका अवतार सन्ध्याके समय हुआ था और श्रीकृष्णचन्द्रजीका जन्म आधी रातको हुआ था । ४१॥ इस प्रकार अपने अपने उपास्य देवोका जन्मकाल जानकर उस समय महान् उत्सव मनाते हुए उनकी पूजा करनी चाहिए ॥ ४२ ॥ उपासकोको उचित है कि नित्य अपने आराध्य देवकी पूजा करें । विशेषकर उनके जन्मदिवसकी उत्सव और पूजन अवश्य करना चाहिये ॥ ४३ ॥ गुरुसे जो मन्त्र मिले, हृदयमें सर्वदा उसका जप करता रहे । राममन्त्र भी अनेक प्रकारके हैं । उनमेंसे एक सौ अक्षरोंका, एक पचास अक्षरोंका, एक बयालिस अक्षरोंका, एक बत्तीस अक्षरोंका, एक सत्ताइस अक्षरोंका, एक चौबीस अक्षरोंका, एक इक्कीस अक्षरोंका, एक बीस अक्षरोंका, ॥ ४४-४६॥ एक अठारह अक्षरोंका, एक सोलह अक्षरोंका, एक पन्द्रह अक्षरोंका, एक चौदह अक्षरोंका, एक तेरह अक्षरोंका, एक बारह अक्षरोंका, एक ग्यारह अक्षरोंका, एक दश