आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

अनध्यायाः ] उज्ज्वलोपेते प्रथमः प्रश्नः । ५७ (१)'विभाषे' ति विकल्पः । अन्ये तु शावं दुःखमनुभवतां सर्वेषां परिवा- पनमिच्छन्ति । अपर आह—अनुभाविन उदकार्हाः । तेषां मरणे परिवापन- मिति ॥ ६ ॥ न समावृत्ता वपेरन्नन्यत्र विहारादित्येके ॥ ७ ॥ विहारो यागदीक्षा । ततोऽन्यत्र न समावृत्ता वपेरन्नित्येके मन्यते । स्वमतं तु वपेरन्नेवेति ॥ ७ ॥ तत्र वपनस्याऽमङ्गलत्वं गुणविधिना परिहारं च वक्तुं ब्राह्मणमु- दाहरति— अथापि ब्राह्मणम्—रिक्तो वा एषोऽनपिहितो य- न्मुण्डस्तस्यैतदपिधानं यच्छिखेति ॥ ८ ॥ रिक्तः अन्तःशून्यो घटादिः । सोऽनपिहितः पिधानरहितो यादृशः तादृश एषः यन्मुण्डो नाम । तस्य रिक्तस्यापिधानमेतत् यच्छिखा नाम । अनेन चैतद्दर्शित-निषेधशास्त्रं सह शिखया वपनप्रतिषेधपरमिति ॥ ८ ॥ कथं तर्हि सत्रेषु शिखाया वपनम् ? (२)वचनसामर्थ्यादित्याह— सत्रेषु तु वचनाद्वपनं शिखायाः ॥ ९ ॥ स्पष्टम् ॥ ९ ॥ आचार्ये त्रीनहोरात्रानित्येके ॥ १० ॥ आचार्ये संस्थिते त्रीनहोरात्रानध्ययनं वर्जयेदित्येके मन्यते । स्वपक्षस्तु द्वादशाहः पूर्वमुक्तः ॥ १० ॥ श्रोत्रियसंसंस्थाया(३)मपरिसंवत्सरायामेकाम् ॥ ११ ॥ श्रोत्रियं (४)वक्ष्यति । तस्य संस्थायामपरिपूूर्णसंवत्सराया श्रुतायामेकां रात्रि- मेकमहोरात्रमध्ययनं वर्जयेत् । अत्र संस्थाश्रवणाद्गुर्वादिश्वपि सैव १ पा. सू. ८. ४. ३. उपसर्गस्थान्निमित्तात्परस्य, णिजन्ताद्विहितो यः कृतप्रत्ययः तद्भूतस्यानकारस्य णत्वं विकल्पेन स्यात् इति सूत्रार्थ.। २. ५६. पृष्ठे ५. टिप्पणी द्रष्टव्या । ३. उपरि संवत्सरायां इति क. पुस्तकेऽपपाठः । ४. आप. ध. २. ६. ४. सूत्रे । आप० ध० ८