आश्वलायन गृह्यसूत्र (अनाविला टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

एकोनविंशः खण्डः] अनाविलोपेत्तम् । ८५

यच्चात ऊर्ध्वमनूक्तं स्यात् ॥ १४ ॥

द्वितीयमिति वर्तते । अतः सावित्र्यनुप्रवचनादूर्ध्वं यद्यदनूक्तम् अनुब्रूहीति चोदितं वा । यथाह — 'महानाम्नीर्भो अनुब्रूहीति संमील्यनुब्रूयादि'ति । तच्च तत्र द्वितीयं भवति । तत्र होमे विप्रतिपत्तिः यथा सावित्र्या होमस्तथात्रापि महानाम्नीभिर्होम इति केचित् । अपरे महानाम्नीभ्यः स्वाहेति होममिच्छन्ति । एवं महाव्रतानुप्रवचने व्रतमनुयुज्यानुक्रोशिनॆ प्रब्रूया'दुत्तरमहरि'ति 'महाव्रताय स्वाहे'ति होमः उपनिषद़नुप्रवचने 'उपनिषदे स्वाहे'ति। अनयोस्तु पक्षान्तरस्यासम्भव एव ॥ १४ ॥

ऋषिभ्यस्तृतीयम् ॥ १५ ॥

वचनादेकोऽयं होम ऋषिभ्यः स्वाहेति । न तु वसिष्ठादिभ्यो होमः ॥ १५ ॥

सौविष्टकृतं चतुर्थम् ॥ १६ ॥

वचनादाज्यभागौ न भवतः । तयोर्हि सतोः षष्ठः स्यात् ॥ १६ ॥

ब्राह्मणान् भोजयित्वा वेदसमाप्तिं वाचयीत ॥ १७ ॥

ब्रह्मौदनमिति पूर्वमुक्तत्वात् तद्द्धुतशिष्टाद् ब्राह्मणभोजनम् । तैर्भुक्तवद्भिर्वेदसमाप्तिरस्त्विति वाचयीत वाचयेत् ॥ १७ ॥

अत ऊर्ध्वमक्षारलवणाशी ब्रह्मचार्यधःशायी त्रिरात्रं द्वादशरात्रं संवत्सरं वा ॥ १८ ॥

---

१. 'ब्रूवे'ति' क. ख. ङ. पाठः.