आयुर्वेद प्रकाश (माधव उपाध्याय - रसशास्त्र, पारद शोधन व धातु भस्म निर्माण सटीक)

४.] आयुर्वेदप्रकाशः । ८३ अथान्यत्रापि— वराम्बु गोघृतं चाभ्रं कलापङ्दिक्समांशकम् । मृद्वग्निना पचेल्लौह्याममृतीकरणं त्विदम् ॥ ४६ ॥ गोघृतेनैवामृतीकरणमुक्तं; तद्यथा— तुल्यं घृतं मृताभ्रेण लोहपात्रे विपाचयेत् ॥ घृते जीर्णे ततश्चूर्णं सर्वकार्येषु योजयेत् ॥ ४७ ॥ इत्यमृतीकरणम् ॥ अथाभ्रकसेविनां वर्ज्यपदार्थानि कथ्यन्ते— क्षाराम्लविदलं कोलं कर्कटी कारवेल्लकम् । वृन्ताकं च करीरं च तैलं चाभ्रे विवर्जयेत् ॥ ४८ ॥ अथाभ्रकसत्त्वनिष्कासनविधिः कथ्यते ।— चूर्णीकृतं गगनपत्रमथारनाले धृत्वा दिनैकमवशोष्य च सूरणस्य । भाव्यं रसैस्तदनु मूलरसैः कदल्याः पादांशटङ्कणयुतं शफरैः समेतम् ॥ ४९ ॥ पिण्डीकृतं तु बहुधा महिषीमलेन संशोष्य कोष्ठगतमाशु धमेद्दृढाग्नौ । सत्त्वं पतत्यतिरसायनजारणार्थं योग्यं भवेत्सकललोहगुणाधिकं च ॥ ५० ॥ एवं पतिते सत्त्वे ततः किं कार्यं तदाह— कणशो यद्भवेत्सत्त्वं मूषायां प्रणिधाय तत् । मित्रपञ्चकयुग्ध्मातमेकीभवति घोषवत् ॥ ५१ ॥ घृतमधुगुग्गुलुगुञ्जाटङ्कणमेत्तत्तु मित्रपञ्चकं नाम । मेलयति सप्तधातूनङ्गाराग्नौ तु धमनेन ॥ ५२ ॥