आयुर्वेद प्रकाश (माधव उपाध्याय - रसशास्त्र, पारद शोधन व धातु भस्म निर्माण सटीक)

९४ आयुर्वेदिकग्रन्थमाला । [ अध्यायः मतान्तरम्— भृङ्गागस्त्यजयन्तीनामार्द्रकस्वरसेषु च । दोलायन्त्रेण संस्विन्ना विशुध्यति मनःशिला ॥ ११ ॥ अथ मनःशिलासच्वपातनम्— तालवच्च शिलासत्त्वं ग्राह्यं तैरेव चौषधैः । रसपद्धत्याम्—अष्टमांशेन गुडगुग्गुललोहकिट्टेेन सर्पिषा सह मर्दयित्वा मूषायां दत्त्वाऽन्धयित्वा कोष्ठ्यां ध्माता सत्त्वं मुञ्चेत् ॥ इति श्रीसौराष्ट्रदेशोद्भवसारस्वतकुलावतंसोपाध्यायश्रीमाधवविरचिते आयु- र्वेदप्रकाशे षष्ठोऽध्यायः ॥ ६ ॥ अथ सप्तमोऽध्यायः । अथ स्रोतोञ्जनस्य नामभेदगुणशोधनानि । अस्य 'सुरमा' इति भाषायां नाम ॥ अञ्जनं वामनं चापि कपोताञ्जनमित्यपि ॥ १ ॥ इति नामानि ॥ स्रोतोञ्जनं तु द्विविधं श्वेतकृष्णविभेदतः । तत्र स्रोतोञ्जनं कृष्णं, सौवीरं श्वेतमीरितम् ॥ २ ॥ अत्र केचित्पञ्चभेदान् पठन्ति— स्रोतोञ्जनं च सौवीरमञ्जनं च रसाञ्जनम् । नीलाञ्जनं तदन्यच्च पुष्पाञ्जनकमेव च ॥ ३ ॥ इति पञ्चाञ्जनानि ॥ अथैषां लक्षणम्— वल्मीकशिखराकारं भिन्नमञ्जनसंनिभम् । घृष्टं तु गैरिकच्छायमेतत्स्त्रोतोञ्जनं स्मृतम् ॥ ४ ॥ स्रोतोञ्जनसमं ज्ञेयं सौवीरं तत्तु पाण्डुरम् । धूम्रवर्णाभमपि वा सौवीराञ्जनमुच्यते ॥ ५ ॥