भारतकोश
आयुर्वेद प्रकाश (माधव उपाध्याय - रसशास्त्र, पारद शोधन व धातु भस्म निर्माण सटीक)

आयुर्वेद प्रकाश (माधव उपाध्याय - रसशास्त्र, पारद शोधन व धातु भस्म निर्माण सटीक)

Ayurveda Prakasha of Madhava Upadhyaya with Commentary

माधव उपाध्याय (सम्पादक: यादवजी त्रिकमजी आचार्य) द्वारा

DevanagariHindipublished232 पृष्ठ

पृष्ठ 63, कुल 232 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 63

४४ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [ अध्यायः जीर्णाभ्रको वा परिजीर्णगन्धो भस्मीकृतश्चाखिललोहमौलिः । निर्जीवनामा हि स भस्मसूतो निःशेषरोगान् विनिहन्ति वेगात् रसस्तु पादांशसुवर्णजीर्णः पिष्टीकृतो गन्धकयोगतश्च । तुल्यांशगन्धैः पुटितः क्रमेण निर्बीजनामा सकलामयघ्नः ३३२ बीजीकृतैरभ्रकसत्त्वहेमतारार्ककान्तैः परिजारितो यः । हतस्ततः षड्गुणगन्धकेन सबीजबद्धो विपुलप्रभावः ॥ ३३३ ॥ वज्रादिनिहतः सूतो हतसूतसमोऽपरः । शृङ्खलाबद्धसूतस्तु देहलोहविधायकः । चित्रप्रभावां वेगेन व्याप्तिं जानाति शङ्करः (?) ॥ ३३४ ॥ युक्तोऽपि बाह्यद्रुतिमिश्च सूतो बन्धं गतो वा भसितस्वरूपः । स राजिकापादमितो निहन्ति दुःसाध्यरोगान् द्रुतिबद्धनामा॥ समाभ्रजीर्णः शिवजस्तु बालः संसेवितो योगयुतो जवेन । रसायनो भाविगदापहश्च सोपद्रवारिष्टगदान्निहन्ति ॥ ३३६ ॥ हरोद्भवो यो द्विगुणाभ्रजीर्णः स स्यात्कुमारो मिततण्डुलोऽसौ। त्रिसप्तरात्रैः खलु पापरोगसंघातघाती च रसायनं च ॥३३७॥ चतुर्गुणव्योमकृताशनो यो रसायनाग्र्यस्तरुणाभिधानः । स सप्तरात्रात्सकलामयघ्नो रसायनो वीर्यबलप्रदाता ॥ ३३८ ॥ यश्चाभ्रकं षड्गुणीतं हि जीर्णः ग्राप्ताग्निसख्यः स हि वृद्धनामा । देहे च लोहे च नियोजनीयः शिवादृते कोऽस्य गुणान् प्रवक्ति॥ यो दिव्यमूलिकाभिश्च कृतोऽग्निसहो रसः । विनाऽभ्रजारणात् स स्यान्मूर्तिबद्धो महारसः ॥ ३४० ॥ अयं हि जार्यमाणस्तु नाग्निना क्षीयते रसः । योजितः सर्वरोगेषु निरौपमफलप्रदः ॥ ३४१ ॥ शिलातोयमुखैस्तोयैः सिद्धोऽसौ जलबन्धनात् । स जरारोगमृत्युघ्नः कल्पोक्तफलदायकः ॥ ३४२ ॥ १ शिलोदकवर्णनं रसार्णवे १२ पटले द्रष्टव्यम् ।