भारतकोश
आयुर्वेद प्रकाश (माधव उपाध्याय - रसशास्त्र, पारद शोधन व धातु भस्म निर्माण सटीक)

आयुर्वेद प्रकाश (माधव उपाध्याय - रसशास्त्र, पारद शोधन व धातु भस्म निर्माण सटीक)

Ayurveda Prakasha of Madhava Upadhyaya with Commentary

माधव उपाध्याय (सम्पादक: यादवजी त्रिकमजी आचार्य) द्वारा

DevanagariHindipublished232 पृष्ठ

पृष्ठ 73, कुल 232 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 73

५४ आयुर्वेदिकग्रन्थमाला । [ अध्यायः सद्यः स्खलनमाप्नोति दुःसाध्याऽपि रतेऽङ्गना । इति जलौकाबन्धः ॥ अथ खेचरीगुटी रसचिन्तामणौ । रसं टङ्कत्रयं शुद्धं कृष्णधत्तूरबीजजे ॥ ४२१ ॥ तैले पलद्वये खल्वे मर्दितं दिनसप्तकम् । तावद्यावद्भवेत्तस्य जलौकारूपमुत्तमम् ॥ ४२२ ॥ माषान्नपिष्टकेनादौ दृढसूत्रेण वेष्टयेत् । वर्तिं कृत्वा ततो गाढं शोषयेद्रविणा च ताम् ॥ ४२३ ॥ दशप्रस्थमिते तैले सर्षपस्य विपाचयेत् । तैलक्षयो भवेद्यावत्तावत्साऽप्यवतार्यते ॥ ४२४ ॥ स्निग्धच्छायाये निवेश्याथ शनैः सिद्धां च तां नयेत् । दुग्धेनापूर्यते कुम्भः शुभस्तत्र निवेशयेत् ॥ ४२५ ॥ विशोष्य सकलं दुग्धं गुटिका यदि तिष्ठति । बर्करस्य मुखे पश्चाद्गुटिकां तां प्रयच्छति ॥ ४२६ ॥ प्रविष्टा तन्मुखस्यान्तर्ज्वलमानेव तद्धृदि । व्याकुलं कुरुते कामं देहे स्वास्थ्यं न तस्य वै ॥ ४२७ ॥ उदरस्था यदा भूयात्तदाऽसौ म्रियते पशुः । स्वकीये वदने पश्चाद्धृत्वा शुभ्रां निरामयाम् ॥ ४२८ ॥ योजनानां शतं गच्छेदनायासेन साधकः । स्त्रीणां शतं तथा गच्छेच्छुक्रस्तम्भकरी मता ॥ ४२९ ॥ मुखस्थायामहो तस्यां प्रहारो नैव जायते । अन्येऽपि बहवो रोगा मुखस्था दन्तघातिनः ॥ ४३० ॥ जिह्वातालुगता ये ते कण्ठशालूकादयः । उपजिह्वा द्विजिह्वा स्यादधिजिह्वा सुदारुणा ॥ ४३१ ॥ सप्तषष्ठिषु ये मध्ये, हृद्रोगाः पीनसादयः । तांस्तांश्च नाशयेत्येषा गुटिका नाम खेचरी ॥ ४३२ ॥ इति खेचरीगुटीबन्धः ॥