बौधायन धर्मसूत्र (विवरण टीका व हिन्दी अनुवाद)

२१२	बौधायन-धर्मसूत्रम्	[ संन्यासविधिः

प्रणवप्रशंसैषा । प्रणवो ब्रह्मणो नेदिष्ठमभिधानम् । वेदयतीति प्रणवोवेदः वेद्यं वेदितव्यम् । एष इत्यपरोक्षनिर्देशः , सर्वदा आदित्यप्रणवब्रह्मतादात्म्य-प्रतिपत्त्यर्थः । एवमादित्योपस्थानवेलायां मनस्समाधानं कर्त्तव्यमित्यर्थः । तथा च पातञ्जलसूत्रम्-‘तस्य वाचकः प्रणवः । तज्जपः तदर्थभावनम्' इति च । तदन्यथाऽप्ययमेव समागमप्रकारः । एवमेवैष भिक्षुरात्मानं तर्पयति नमस्करोति ब्रह्मज्योतिश्शब्दाभ्यामात्मैवोच्यते इत्याह–आत्मा ब्रह्मा ज्योतिः ब्रह्म परिवृढः सर्वतः ज्योतिः द्युतेर्दीप्तिकर्मणः ॥ ३६ ॥

सावित्रीं सहस्रकृत्व आवर्तयेच्छतकृत्वोऽपरिमितकृत्वो वा ॥ ३७ ॥

अनु०— सहस्रवार, सौ बार या अनगिनत बार सावित्री मन्त्र का जप करे ॥

विवृतमेतत्तत्र ॥ ३७ ॥

अथ कमण्डलूदकग्रहणार्थमाह—

ओं भूर्भुवःस्सुवरिति पवित्रमादाय।ऽपो गृह्णाति ॥ ३८ ॥

अनु०— 'ओ ' भूर्भुवः सुवः' कहते हुए पवित्र लेकर उससे जल ग्रहण करे॥३८॥

पवित्रं जलपवित्रं पावयेत् जन्तुमारणार्थम् ॥ ३८ ॥

न चाऽत ऊर्ध्वमनुद्धृताभिरद्भिरपरिस्रुताभिरपरिपूताभिर्वाऽऽचामेत् ॥ ३९ ॥

अनु०— उसके बाद से कभी ऐसे जल से आचमन न करे जो कुए आदि से निकाला गया हो, जो छाना न गया हो और पूरी तरह साफ न किया गया हो ॥ ३९ ॥

अनुद्धृताभिः अन्तर्जलाशयात् । अपरिस्रुताभिः अपरिमित्ताभिः पवित्रा-न्ते नवाऽपरिपूताभिः ॥ ३९ ॥

न चाऽत ऊर्ध्वं शुक्लं वासो धारयेत् ॥ ४० ॥

अनु०— उसके बाद से कभी श्वेत वस्त्र न धारण करे ।

शुक्लप्रतिषेधात् कुङ्कुमकुसुममञ्जिष्ठारक्तमनुज्ञातमेव ॥ ४० ॥

इति द्वितीये प्रश्ने सप्तदशः खण्डः ।