भविष्य पुराण

• ब्राह्मपर्व *

२०५

'ग्रहाधिपति भगवान् सूर्यकी नित्य आराधना करनेवाली पुण्यतोया गङ्गा, महोदेवी यमुना, नर्मदा, गौतमी, कावेरी, वरुणा, देविका, निरञ्जना तथा मन्दाकिनी आदि नदियाँ और महानद शोण, पृथ्वी, स्वर्ग एवं अन्तरिक्षमें रहनेवाली नदियाँ आपको नित्य शान्ति प्रदान करें। यक्षराज कुबेर, महायक्ष मणिभद्र, यक्षेन्द्र सुचिर, पाञ्चिक, महातेजस्वी धृतराष्ट्र, यक्षेन्द्र विरूपाक्ष, कञ्जाक्ष तथा अन्तरिक्ष एवं स्वर्गमें रहनेवाले समस्त यक्षगण, यक्षपत्नियाँ, यक्षकुमार तथा यक्षकन्याएँ जो सभी सूर्यकी आराधनामें तत्पर रहते हैं—ये आपको शान्ति प्रदान करें, नित्य कल्याण, बल, सिद्धि भी शीघ्र प्रदान करें एवं मङ्गलमय बनायें।

भगवान् सूर्यकी आराधना करनेवाले सभी पर्वत, ऋद्धि प्रदान करनेवाले वृक्ष, सभी सागर तथा पवित्रारण्य आपको शान्ति प्रदान करें। पृथ्वी, अन्तरिक्ष, स्वर्ग तथा पातालमें निवास करनेवाले एवं भगवान् सूर्यकी आराधना करनेवाले महाबलशाली और कामरूप सभी राक्षस, प्रेत, पिशाच एवं सभी दिशाओंमें अवस्थित अपस्मारग्रह तथा ज्वरग्रह आदि आपको नित्य शान्ति प्रदान करें।

जिन भगवान् सूर्यके दक्षिण भागमें विष्णु, वाम भागमें शंकर और ललाटमें ब्रह्मा सदा स्थित रहते हैं, ये सभी देवता उन भगवान् सूर्यके तेजसे सम्पन्न होकर आपको शान्ति प्रदान करें तथा सौर-धर्मको जाननेवाले समस्त देवगण

सूर्यभक्तः सूर्यरतः सूर्यपूजापरायणः । सूर्यप्रसादसम्पन्नः करोतु तव शान्तिकम् ॥ विरूपाक्षश्च यक्षेन्द्रः श्वेतवासा महाद्युतिः । नानाकाञ्चनमालाभिरुपशोभितकन्धरः ॥ सूर्यपूजापरो भक्तः कञ्जाक्षः कञ्जसनिभः । तेजसादित्यसंकाशः करोतु तव शान्तिकम् ॥ अन्तरिक्षगता यक्षा ये यक्षाः स्वर्गगमिनः । नानारूपधरा यक्षाः सूर्यभक्ता दृढब्रताः ॥ तद्भक्तास्तद्व्रतमनसः सूर्यपूजासमुत्सुकाः । शान्तिं कुर्वन्तु ते हृष्टाः शान्ताः शान्तिपरायणाः ॥ यक्षिण्यो विविधाकारास्ताथा यक्षकुमारकाः । यक्षकन्या महाभागाः सूर्याराधनतत्पराः ॥ शान्तिं स्वस्त्ययनं क्षेमं बलं कल्याणमुत्तमम् । सिद्धिं चाशु प्रयच्छन्तु नित्यं च सुसमाहिताः ॥ पर्वताः सर्वतः सर्वे वृक्षाश्चैव महर्हिकाः । सूर्यभक्ताः सदा सर्वे शान्तिं कुर्वन्तु ते सदा ॥ सागराः सर्वतः सर्वे गृहारण्यानि कृत्स्नशः । सूर्यस्याराधनपराः कुर्वन्तु तव शान्तिकम् ॥ राक्षसाः सर्वतः सर्वे चोररूपा महाबलाः । स्थलजा राक्षसा ये तु अन्तरिक्षगताश्च ये ॥ पाताले राक्षसा ये तु नित्यं सूर्यार्चने रताः । शान्तिं कुर्वन्तु ते सर्वे तेजसा नित्यदीपिताः ॥ प्रेताः प्रेतगणाः सर्वे ये प्रेताः सर्वतोमुखाः । अतिदीशाश्च ये प्रेता ये प्रेता रुधिराशनाः ॥ अन्तरिक्षे च ये प्रेतास्ताथा ये स्वर्गवासिनः । पाताले भूतले वापि ये प्रेताः कामरूपिणः ॥ एकचक्ररथो यस्य यस्तु देवो वृषध्वजः । तेजसा तस्य देवस्य शान्तिं कुर्वन्तु ते सदा ॥ ये पिशाचा महावीर्या वृद्धिमन्तो महाबलाः । नानारूपधराः सर्वे सर्वे च गुणवत्तराः ॥ अन्तरिक्षे पिशाचा ये स्वर्गं ये च महाबलाः । पाताले भूतले ये च बहुरूपा मनोज्जाः ॥ यस्याहं सारथिवीरं यस्य त्वं तुरगः सदा । तेजसा तस्य देवस्य शान्तिं कुर्वन्तु तेऽञ्जसा ॥ अपस्मारग्रहाः सर्वे सर्वे चापि ज्वरग्रहाः । ये च स्वर्गस्थिताः सर्वे भूमिगा ये ग्रहोत्तमाः ॥ पाताले तु ग्रहा ये च ये ग्रहाः सर्वतो गताः । दक्षिणे किरणे यस्य सूर्यस्य न स्थितो हरिः ॥ हरो यस्य सदा वामे ललाटे कञ्जजः स्थितः । तेजसा तस्य देवस्य शान्तिं कुर्वन्तु ते सदा ॥ इति देवादयः सर्वे सूर्ययज्ञविधायिनः । कुर्वन्तु जगतः शान्तिं सूर्यभक्तेषु सर्वदा ॥ जय सूर्याय देवाय तमोहन्रे विवस्वते । जयप्रदाय सूर्याय भास्कराय नमोऽस्तु ते ॥ ग्रहोत्तमाय देवाय जय कल्याणकारिणे । जय पद्मविकाशाय वुधरूपाय ते नमः ॥ जय दीप्तिविधानाय जय शान्तिविधायिने । तमोभ्राय जयार्थैव अजिताय नमो नमः ॥ जयार्कं जय दीसीश सहस्रकिरणोज्ज्वल । जय निर्मितलोकस्त्वमजिताय नमो नमः ॥ गायत्रीदेहरूपाय सावित्रीदीयिताय च । धराधराय सूर्याय मार्तण्डाय नमो नमः ॥

(ब्राह्मपर्व १८०।१—३९)

In Public Domain. Digitized by Sarvagya Sharda Peeth