भारतकोश
भोज प्रबन्ध (राजा भोज, धारा नगरी एवं विद्वन्मण्डल इतिहास)

भोज प्रबन्ध (राजा भोज, धारा नगरी एवं विद्वन्मण्डल इतिहास)

Bhoja Prabandha with Hindi Commentary

बल्लाल सेन / पं. जगदीशलाल शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished190 पृष्ठ

पृष्ठ 132, कुल 190 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 132

भोजप्रबन्धः १२६ तो लौटकर अंगरक्षक बोला—'महाराज, मेरे पूछने पर उसने जो कहा, सो सुनिए— 'यह मचिया पर पड़ा, बूढ़ा मेरा पति है; यह मेरा घर है, जिसमें थूनी- मात्र शेष है; यह वरसाल के आने का समय है और मेरे बच्चे का कोई कुशल समाचार भी नहीं है । प्रयत्न पूर्वक संचित तेल की मटकी भी फूट गयी',—तो अत्यंत व्याकुल हो गर्भ के भार से अलसाती अपनी पुत्र-वधू को देखकर (बूढ़ी) सास बहुत देर से रो रही है । तब कृपा से सागर पृथ्वीपालक ने उसके लिए लाख मुद्राएँ दीं । अन्यदा कोङ्कणदेशवासी विप्रो राज्ञे 'स्वस्ति' इत्युक्त्वा प्राह— शुक्तिद्वयपुटे भोज यशोऽब्धौ तव रोदसी । मन्ये तदुद्भवं मुक्ताफलं शीतांशुमण्डलम् ॥ २५६ ॥ राजा तस्मै लक्षं ददौ । दूसरी बार कोंकण देश का निवासी एक ब्राह्मण 'राजा का कल्याण हो,' यह कहकर बोला— हे भोज, ये आकाश और धरती तेरे यश-सागर में पड़ी सीपी के दो पुट हैं, मैं मानता हूँ कि यह शीत किरण चंद्रमंडल उसी से उत्पन्न मोती है । राजा ने उसे लाख मुद्राएँ दीं । अन्यदा काश्मीरदेशात्कोऽपि कौपीनावशेषो राजनिटकस्थकवीन्कन- कमांणिक्यपट्टदुकूललङ्कृतानवलोक्य राजानं प्राह— नो पाणौ वरकङ्कणक्वणयतो नो कर्णयोः कुण्डले क्षुभ्यत्क्षीरधिदुग्धमुग्धमहसी नो वाससी भूषणम् । दन्तस्तम्भविकासिका न शिविका नाश्वोऽपि विद्योन्नतो राजन्न्राजसभासुभाषितकलाकौशल्यमेवास्ति नः ॥ २५७ ॥ ततस्तस्मै राजा लक्षं ददौ । एक और बार काश्मीर देश से आया कोई कौपीन मात्र धारी व्यक्ति राजा के समीपवर्ती कवियों को सुवर्ण, माणिक और रेशमी वस्त्रों में सुसज्जित देखकर बोला— ६ भोज०

भोज प्रबन्ध (राजा भोज, धारा नगरी एवं विद्वन्मण्डल इतिहास) · पृष्ठ 132, कुल 190 में से · BharatKosha