बीजगणितम् (भास्कराचार्य द्वितीय - प्राचीन भारतीय समीकरण एवं बीजगणित सूत्र सटीक)

अनेकवर्णषड्विधम् ५१ पूर्वसिद्धस्य मूलार्थे न्यासः— याव १६ या ४८ रू ३६ लब्धं मूलम् या ४ रू ६ । इत्यव्यक्तवर्गमूले । इत्यव्यक्तषड्विधम् । अथानेकवर्णषड्विधम् । तत्र संकलनव्यवकलनोदाहरणम् । यावत्तावत्कालकनीलकवर्णास्त्रिपञ्चसप्तधनम् । द्वित्र्येकमितैः क्षयगैः सहिता रहिताः कति स्युस्तैः ॥ १ ॥ न्यासः—या ३ का ५ नी ७ । या २̇ का ३̇ नी १̇ । योगे जातम् या १ का २ नी ६ । वियोगे जातम् या ५ का ८ नी ८ । इत्यनेकवर्णसंकलनव्यवकलने । गुणनादेरुदाहरणम् । यावत्तावत्त्रयमृणमृणं कालकौ नीलकः स्वं रूपेणाढ्या द्विगुणितमितैस्ते तु तैरेव निघ्नाः । किं स्यात् तेषां गुणनजफलं गुण्यभक्तं च किं स्याद्- गुण्यस्याथ प्रकथय कृतिं मूलमस्याः कृतेश्च ॥ १ ॥ न्यासः—गुण्यः या ३̇ का २̇ नी १ रू १ । गुणकः या ६̇ का ४̇ नी २ रू २ । गुणिते जातम् याव १८ काव ८ नीव २ याकाभा २४ यानीभा १२ कानीभा ८ या १२ का ८ नी ४ रू २ । अस्मादेव गुणनफलाद्गुण्यनानेन या ३̇ का २̇ नी १ रू १ भक्तादाप्तो गुणकः या ६̇ का ४̇ नी २ रू २ । इत्यनेकवर्णगुणनभजने । यावव १ अस्य मूले याव १ अनयोरपि द्विप्रघातः पुनर्नाप भवेदित्यादिविचारयता न व्यभिचारोऽवलोक्यते । वस्तुतस्तु भाष्यकृद्रीत्या यावव १ याघ ४ या ८ रू ४ अस्य वर्गस्य मूलं न लभ्यतेऽव्यक्तमूलानयनरीत्या मूलं याव १ या २ रू २ प्राप्यते ताव- ता नात्र कश्चिद्विरोधः ।