बीजगणितम् (भास्कराचार्य द्वितीय - प्राचीन भारतीय समीकरण एवं बीजगणित सूत्र सटीक)

धनर्णषड्विधम् ३ उदाहरणम् । अथाङ्कद्वयं स्वात् स्वमृणादृणं च व्यस्तं च संशोध्य वदाशु शेषम् । न्यासः—रू ३ रू २ अन्तरे जातम् रू १ । ” रू ३̇ रू २̇ ” रू १̇ । ” रू ३ रू २̇ ” रू ५ । ” रू ३̇ रू २ ” रू ५̇ । इति धनर्णसंकलनव्यवकलने । गुणने करणसूत्रं वृत्तार्धम् । (१)स्वयोरस्वयोः स्व (२)वधः स्वर्णघाते क्षयो भागहारेऽपि चैवं निरुक्तम् । तिकूलमृणमिति सिद्धान्त । एव सति धनं संशोध्यमानं प्रतिकूलमार्गे पतितमृणं तथा क्षयं संशोध्यमानं प्रतिकूलभावापन्नो धनमेव । अत्र स्वभाष्ये ज्ञानराजात्मजः “अभावे भावविनिमय ” इति नीतिमनुसृत्योपपत्तिरिह । (१) अत्रोपपत्ति । कल्प्यते या-का