बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

106 बृहत्संहितायाम् [Adh. IX. Sl. 3-4. Sloka 2.–But according to our view, the Naga road is the course of Venus over the three asterisms Swati, Bharani and Krittika and those of the Gaja, Airavata & Vrishabha are composed of the succeeding three triads, viz. (1) Rohini, Mrigasira and Ardra (2) Punarvasu, Pushya and Aslesha and (3) Magha, Purvaphalguni and Uttaraphal- guni. The four stars composing the Go-Veethee are Aswini, Revati, Purvabhadra and Uttarabhadra. जारद्गव्यां श्रवणात् त्रिभं मृगाख्या त्रिभं च मैत्राद्यम् । हस्तविशाखात्वाष्ट्राण्यजेत्यषाढाद्वयं दहना ॥३॥ Sloka 3.—The road जारद्गवी-Jaradgavee consists of the three asterisms Sravana, Dhanishta and Satabhisha. That named मृगा-Mriga sways over Anuradha, Jyestha and Moola. The three asterisms Hasta, Visakha and Chittra constitute the अजवीथी-Ajaveethee. The दहनवीथी- Dahana Veethee consists of the two stars Purvashadha and Uttarashadha. तिस्रस्तिस्रस्तासां क्रमादुदङ्‌मध्ययाम्यमार्गस्थाः । तासामप्युत्तरमध्यदक्षिणेन स्थितैकैका ॥४॥ Sloka 4.—Of the above nine courses, the first three, viz., नाग-Naga, गज-Gaja and ऐरावत-Airavatha are northern, the next three are central and the last ones, southern. In each trio, there is a further sub-division into (1) northern (2) central and (3) southern. तथा च गर्गः कृत्तिका भरणी स्वाती नागवीथी प्रकीर्तिता । • रोहिण्याद्यास्त्रिभास्तिस्रो गजैरावतवार्षभाः ॥ अहिर्बुध्न्याश्ववैष्णं च गोवीथीति प्रकीर्तिता । ‣ श्रवणत्रितयं ज्ञेया वीथी जारद्गवेति सा ॥ मैत्रत्रिभा मृगाख्या स्याद्धस्तचित्राविशाखिका ।