बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

270 बृहत्संहितायाम् [XXXI. 5. XXXII. 1. नैर्ऋत्यां च स्त्रियो हन्ति शूद्रान् पश्चिमतस्तथा । वायव्यायां चौरभयं विप्राणामुत्तरे तथा ॥ पाखण्डिवणिजां पीडा ईशानी यदि दीप्यते ॥ इति. नभः प्रसन्नं विमलानि भानि प्रदक्षिणं वाति सदागतिश्च । दिशां च दाहः कनकावदातो हिताय लोकस्य सपार्थिवस्य ॥५॥ Sloka 5.—A calm sky, glossy and bright stars, breeze blowing in a clock-wise direction, and the fire at the horizon with the hue of gold, is for the good of mankind and kings. Thus ends the 31st Adhyaya on "the Glow at the Horizon." भूकम्पलक्षणाध्यायः ॥३२॥ Signs of an Earth-quake. क्षितिकम्पमाहुरेके बृहदन्तर्जलनिवासिसत्त्वकृतम् । भूभारखिन्नदिग्गजविश्रामसमुद्भवं चान्ये ॥१॥ Sloka 1. Some hold that an earth-quake is caused by huge animals living in the midst of the ocean, while others opine that it is the result of the rest that is availed of by the elephants of the quarters tired by the weight of the earth. तथा च काश्यपः । वारणस्योपरि पृथ्वी सशैलवनकानना । स्थिता जलजसत्त्वाश्च सक्षोभाच्चालयन्ति ताम् ॥ तथा च गर्गः । चत्वारः पृथिवीं नागा धारयन्ति चतुर्दिशम् । वर्धमानः सुवृद्धश्चातिवृद्धश्च पृथुश्रवाः ॥ वर्धमानो दिशं पूर्वा सुवृद्धो दक्षिणां दिशम् । पश्चिमामतिवृद्धस्तु सौम्याशां तु पृथुश्रवाः ॥ नियोगाद्ब्रह्मणो ह्येते धारयन्ति वसुन्धराम् ।