बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

LVII. 8, LVIII. 1-3.] अष्टपञ्चाशोऽध्यायः 503 अष्टौ सीसकभागाः कांसस्य द्वौ तु रीतिकाभागः । मयकथितो योऽगोयं विज्ञेयो वज्रसंघातः ॥८॥ Sloka 8.—A mixture consisting of eight parts of lead, two of bell-metal, and one of iron rust, has been mentioned by Maya and is to be known as Vajra san- ghata (Diamond compound). तथा च मयः । सङ्ख्याष्टौ सीसभागान् कांसस्य द्वौ तथांशकम् । रीतिकायास्तु सन्म्रो वज्राख्यः परिकीर्त्तितः ॥ Thus ends the 57th Adhyaya on "the Adamantine glue." प्रतिमालक्षणाध्यायः ॥५८॥ Description of Idols. जालान्तरगे भानौ यदणुतरं दर्शनं रजो याति । तद्विन्द्यात् परमाणुं प्रथमं तद्धि प्रमाणानाम् ॥१॥ Sloka 1.—The smallest particle of dust that comes to sight, when the Sun passes through the interstice of a window, is to be known as an Atom; and this is the smallest unit of all measures. परमाणुरजो वालाग्रलिक्षयूकं यवोऽङ्गुलं चेति । अष्टगुणानि यथोत्तरमङ्गुलमेकं भवति संख्या ॥२॥ Sloka 2.—An atom, a dust-particle, hair's tip, a nit, a louse, a barley-corn and a digit are in order eight times bigger than the preceding measure. One digit becomes an integer. देवागारद्वारस्याष्टांशोनस्य यस्तृतीयोंऽशः । तत्पिण्डिकाप्रमाणं प्रतिमा तद्द्विगुणपरिमाणा ॥३॥