बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

520 बृहत्संहितायाम् [Adh. LIX. Sl. 8-12. तथा च काश्यपः । वृक्षवत्प्रतिमा कार्या प्राग्भागानुपलक्षिता । पादाः पादेषु कर्तव्याः शीर्षमूर्ध्वे तु कारयेत् ॥ परमान्नामोदकौदनदधिपललोल्लोपिकादिभिर्भक्ष्यैः । मद्यैः कुसुमैर्धूपैर्गन्धैश्च तरुं समभ्यर्च्य ॥८॥ सुरपितृपिशाचराक्षसभुजगासुरगणविनायकाद्यानाम् । कृत्वा रात्रौ पूजां वृक्षं संस्पृश्य च ब्रूयात् ॥९॥ Slokas 8-9.—After worshipping the tree with Payasa, sweets, rice, curds, sesamum seeds, edibles, etc., wine, flowers, incenses and perfumes, Gods, manes, Goblins, demons, serpents, Asuras, hosts of Siva, Ganesa, etc. should be worshipped at night. Thereafter, touching the tree, one should recite the following : अर्चार्थममुकस्य त्वं देवस्य परिकल्पितः । नमस्ते वृक्ष पूजेयं विधिवत् सम्प्रगृह्यताम् ॥१०॥ यानीह भूतानि वसन्ति तानि बलिं गृहीत्वा विधिवत्प्रयुक्तम् । अन्यत्र वासं परिकल्पयन्तु क्षमन्तु तान्यद्य नमोऽस्तु तेभ्यः ॥११॥ Slokas 10-11.—" Oh Tree, you have been selected for the worship of the particular deity. Salutation to you! I worship you in accordance with the rules; kindly accept it. May all those beings that dwell in this tree fix their residence elsewhere after receiving the offer- ings made according to rules. May they forgive us now; We bow to them." वृक्षं प्रभाते सलिलेन सिक्त्वा पूर्वोत्तरायां दिशि सन्निकृत्य । मध्वाज्यदिग्धेन कुठारकेण प्रदक्षिणं शेषमतो निहन्यात् ॥१२॥ Sloka 12.—In the morning, one should sprinkle the tree with water and cut it on the north-eastern side with