भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 105, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 105

आन्ध्रतात्पर्यसहितम्। ८५

कूष्माण्डगुड कल्याणकम्।

श्लो. कूष्माण्डकानां गूढानां सुस्विन्नं निष्कुलत्वचाम्।
७७ सर्पिः प्रस्थे पलशतम् ताम्रभाण्डे शनैः पचेत्, पिप्पली पिप्पलीमूलं चित्रको हस्तिपिप्पली,
७८ धान्याकानि विडङ्गानि यवानी मरिचानि च, त्रिफला चाजमोदाच कलिङ्गाऽजाजिसैन्धवम्।
७९. एकैकस्य पलं चैव त्रिवृ दष्टपलं भवेत्, तैलस्य च पला न्यष्टौ गुडः पञ्चाशदेव तु।
८०. प्रस्थै (स्त्रिभि) स्समेतं तु रसेनामलकस्य तु, यदा दर्वीप्र लेपस्तु त दैव मवतारयेत्।
८१. यथाशक्ति गुडान् कुर्या त्कर्षकर्षार्थमानकान्, अनेन विधिना चैव प्रयुक्तस्तु जयेदिमान्।
८२. प्रसह्य ग्रहणीरोगान् कुष्ठा न्यर्शोभगन्दरान्, ज्वर मानाह हृद्रोग गुल्मोदरविषूचिकाः,
८३ कामलापाण्डुरोगां श्च प्रमेहं श्चैव विंशतिं, वातशोणितविसर्पान् दद्रुचर्महलीमकान्।
८४. कफपित्तानिलान् सर्वान् प्ररूढां श्च व्यपोहति, व्याधिक्षीणा नयःक्षीणाः स्त्रीषु क्षीणा श्च ये नराः।
८५. तेषां वृष्यं च बल्यं च वयःस्थापन मुत्तमं, गुडकल्याणकं नाम वन्ध्यानां गर्भदं परं।
८६. याम्युषिते विधातव्या गुडिका च क्षुधावती,


मञ्चिपक्वमयिन गुम्मडिकायलनु नुन्नगा चेक्कुतीसि नूरुपलमुल मुक्कलनु चेसि नेतिलो पदनारुपलमुललो रागिपात्रलो मेल्लगा पचनमु चेयवलयुनु. पिप्पळ्लु, मोडि, चित्रमूलमु, एनुगुपिप्पळ्लु, धनियामुलु, वायुविडङ्गमुलु ओममु, मिरियमुलु, करककाय, ताडि, उसिरिक, कोडिसेपालवित्तुलु, जीलकऱ्ऱ, सैन्धवलवणमु वीटिनन्निटिनि ओक्कोक्कपलमु चो॥ तेल्लतेगड एनिमिदिपलमुलु तैलमु ८ पलमुलु, बेल्लमु ५० पलमुलु, उसिरिक रसमुमूडु प्रस्थमुलुतो कलिपि वण्डवलयुनु. गरिटेकु चुट्टुकोनुनट्लु पाकमु रागाने क्रिन्दिकि दिम्पवलयुनु. तरुवात तमतम शक्ति ननुसरिञ्चि अरकर्षमन्तंतगा मात्रलनु चेयवलयुनु. ईरीतिगा नुपयोगिञ्चिन यॆडल नीविधमुलैन रोगमुल नन्निटिनि पोगोट्टुनु.