चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 127, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ेंआन्ध्रतात्पर्यसहितमु. १०७
अन्त्रग्रहे मूढवाते मन्दाग्नौ वरुचा वपि. १३७. प्रयोज्यं विधिव त्सर्पिः बलवर्णाग्निवर्धनं, विविधेष्वन्नपानेषु केवलं वा निरत्ययं. १३८.
ब्रह्मदण्डि मुत्तवपुलगमु म्रानिपसुपु कोलपॊन्न त्रितूकमुलु मट्टिवेळ्लु मेडिवेरु राविवेरु वीटिनि रॆंडुरॆंडु पलमुल चॊ॥ कषायमुनु चेयवलयुनु. पिम्मट तिप्पतीगे कटुकरोहिणी पिप्पली मोडि मिरियमुलु देवदारुवु कोडिसेपालवित्तुलु बुरुगुपुव्वु क्षीरकाकोलि रक्तचन्दनमु रसांजनमु नेलगुम्मुडि चित्रमूलमु तुंगमुस्तलु प्रेंखणमु अतिवस करक्कायु तामरकिंजल्क मुलु नल्लकलुवकिंजल्कमुलु मंजिष्ठमु वाकुडुवेळ्लु मारेडुपिंदेलु बुरुगुजिगु रु अगुरुशोंठि ऒक्कॊक्ककर्षमु चॊप्पुन ग्रहिंचि नालुगुप्रस्थमुल कषायमुनु ऒकप्रस्थमुनुगा दिगगाचि दिंचि पुलिचिंतेचमु पुलिचिंतेआकुयॊक्करसमुनु रॆंडुप्रस्थमुलनु कलिपि ऒकप्रस्थमु नेतिनि पक्वमु चेयवलयुनु. ईघृतमु मूलरोगमुलनु त्रिदोषजमु लगु रुधिरस्रावमुलनु गुदभ्रंशमु पिच्छ, मु న్నుगुवानिनि पोगॊट्टि अग्नि नुद्दीपिंपఁ जेयुनु. अनेकविधमु लगु अन्नपानमुल यंदु इय्यदि यॊक्कटिये हितकर मगुनु.
क्षारकपाकमु
श्लो. प्रशस्तेऽहनि नक्षत्रे कृतमंगलपूर्वकम्, कालमुष्कक माहृत्य दग्ध्वा भस्म समाहरेत्. १३९. आढकं त्वेक मादाय जलद्रोणे पचे द्भिषक्, चतुर्भागावशिष्टेन वस्त्रपूतेन वारिणा. १४०. शंखचूर्णस्य कुडपं प्रक्षिप्य विपचे त्पुनः, शनैश्शनैस्तु मृद्वग्नौ याव त्सान्द्रतनु र्भवेत्. १४१. सर्जिकायवशूकाभ्यां शुंठीमरिचपिप्पली, वचाचातिविषा चैव हिंगुचित्रकयोस्तथा. १४२. एषां चूर्णानि निक्षिप्य पृथक्त्वेनाष्टमाषकम्. दर्व्या संघट्टितं चापि स्थापये दायसे घटे. १४३. एष वह्निसमः क्षारः कीर्तितः काश्यपादिभिः. तोये कालकमुष्ककस्य विपचे द्भस्माढकं षड्गुणे, पात्रे लोहमये दृढे विपुलधी र्दर्व्या शनै र्घट्टनम्. १४४. दग्ध्वाऽग्नौ बहुशंखनाभिशकलान् पूतावशेषे क्षिपेत्, यद्व्येरण्डज नाल मेष वहति क्षारो