चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 173, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें१०. राजयक्ष्माधिकारमु.
क्षयरोगमुलन्दु शाल्यादिप्रयोगमुलु.
श्लो. शालिषष्टिक गोधूम यवमुद्गादय श्शुभाः, मद्या
नि जांगलाः पक्षिमृगा श्शस्ता विशुष्यतां. १.
शुष्यतां क्षीणमांसानां कल्पितानि विधानवित्, दद्यात्क्रव्यादमांसानि बृं
हणानि विशेषतः. २.
दोषाधिकानां वमनं शस्यते सविरेचनं,
स्नेहस्वेदोपपन्नानां स्नेहनं यन्न कर्षणम्. ३.
शुद्धकोष्ठस्य युंजीत विधिं बृंहणदीपनम्, शुक्रायत्तं बलं पुंसां मला
यत्तं हि जीवितम्. ४.
तस्मा द्यत्नेन संरक्ष्ये दृक्षिणो मलरे
तसी, सपिप्पलीकं सयवं सకులుత్థం/सकुलत्थं सनागरं. ५.
दाडिमामलको
पेतं सिद्ध माजBranch/माज Ground/माजरसं पिबेत्, तेन ष ड्विनिवर्तंते विकाराः पीनसा
दयः. ६
रसे द्रव्याम्बुपेयावा त्सूपशास्त्रवशा दिह, पलानि
द्वादश प्रस्थे घनेऽथ तनुके तु षट्. ७.
मांसस्य वटकं कुर्या
त्पल मच्छतरे रसे, धान्याक पिप्पली विश्वदशमूलीजलं पिबेत्. ८.
पार्श्वशूल ज्वरश्वास पीनसादिनिवृत्तये, अश्वगंधामृताभिरु
दशमूली बलावृषाः. ९.
पुष्करार्तिविषे घ्नंति क्षयं क्षीररसा
शिनः.
वरिबिय्यमु, आरुमासमुलकु पण्डेडिधान्यमु गोधुमुलु यवलु पेसलु मुन्नगु धान्यमुलुनु मध्यमुलु अडविजातुलगु पक्षुलु मृगमुलु मुन्नगुवानि मांसमुलुनु विशेषमुगा क्षयरोगिकि उत्तममुलगु पथ्यमुलु. क्षीणिञ्चुचुन्नवारलकु एण्डिन मांसमु गलवारलु अगु क्षयरोगुलकु मांसमु तिनेडि जातिलो चेरिन मृगमुल मांसमुनु वैद्युंडु इप्पिञ्चुचुण्डवलयुनु. विशेषमुगा वीर्यकारकमु लगु पदार्थमुल निय्यवलयुनु. दोषाधिक्यमु गलवारलकु वान्तु लगुटकु विरेचनमुलकु मन्दु नीयवलयुनु. चमुरु, चेमट वीटिचेत कलिगिन रोगुलकु स्नेहनमु चेयिम्पवलयुनु. कानि वटि Kor/पटिपिडि कलुगुनट्लु चेयिम्परादु. कोष्ठमुलु बिगिं
20