चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

ఆంధ్ర తాత్పర్యసహితము. 167

లాక్షారసము వీటిని అన్నిటిని కలిపి తైలమును సిద్ధము చేయవలయును. ఈ తైలము గ్రహదోషములను పోగొట్టును. బలమును కాంతిని హెచ్చించును. అపస్మారము జ్వరము పిచ్చి కృత్య అలక్ష్మి మున్నగువానిని నశింపఁజేయును. ఆయుష్యమును బలమును ఇచ్చును. మరియు నిది యుత్తమ మగు వశీకరణము కూడనై యున్నయది.

— బలనాగబలాద్యఘృతము. —

శ్లో. ఛాగం మాంసం పయశ్ఛాగం ఛాగం సర్పిస్సశర్కరం,
ఛాగోపసేవాశయనం ఛాగమధ్యే తు యక్ష్మనుత్. 89.
ఉరో మత్వా క్షతం లాక్షాం పయసా మధుసంయుతాం,
సద్య ఏవ పిబే జీర్ణే పయసాద్యా త్సశర్కరం. 90.
ఇక్ష్వాలికా బిసగ్రంధి పద్మకేసర చందనైః,
శృతం సయోమధుయుతం సంధానార్థం పిబే త్సతీ. 91.
బలాశ్వగంధా శ్రీపర్ణీ బహుపుత్రీ పునగ్నవాః,
పయసా నిత్య మభ్యస్తాః క్షపయంతి క్షతక్షయం. 92.
ఘృతం బలా నాగబలార్జునాంబు సిద్ధం సయష్టీమధుకల్కపాదం,
హృద్రోగ శూల క్షతరక్తపిత్త కాసానిలాసృక్ శమయత్యుదీర్ణం. 93.

మేకమాంసము చక్కెర వేసిన మేకపాలు మేక నేయి మేకలను కాయుట మేకలనడుమను పరుండుట ఇవి యన్నియును క్షయరోగములను పోగొట్టును. ఉరఃక్షతరోగి వెంటనే లాక్షా కషాయమును తేనెతో కలిపి పాలతో త్రాగవలయును. జీర్ణమైనవెనుక పాలతో చక్కెరను కలిపికొని తినవలయును. చెఱకుముక్క తామరతూడు పద్మములలోనికింజల్కము మంచిగంధము వీటితో పాలను కాచి వాటియందు తేనెను వేసికొని ఉరఃక్షతముకై త్రాగవలయును. ముత్తువపులగము, అశ్వగంధ, కొలపొన్న, బేగు, పిల్లిపీచర, తెల్లగలిజేరు వీటితో చేసిన కషాయమునందు యష్టిమధుకముల కల్కము నాల్గవభాగమును కలిపి నేతిని పక్వము చేయవలయును. ఈ ఘృతము హృద్రోగమును, శూలలను, క్షయరోగములను, రక్తపిత్తములను వాతములను వాతరక్తములను వీటిచేత పెంపొందిన ఇతరరోగములను నశింపఁజేయును.

ఇది చక్రదత్తయందు క్షయరోగాధికార ప్రకరణము ముగిసినది.