चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

248 చక్రదత్త — ౨౨. వాతవ్యాధ్యధికారము.

లిపి ప్రసారణీతైలమును సిద్ధము చేయవలయును. ఈతైలమును జాగ్రత్తగా పక్వమును చేయవలయును. ఎక్కువగా దిగఁగ్రాగరాదు. తక్కువ కాపుపనికిరాదు. ఉచితముగా పక్వమైన పిమ్మట వాసెనఁగట్టి వడియఁగట్టినింపవలయును, ఈతైలము నేయే రోగములయం దుపయోగింపవలయునో చెప్పుచున్నానువినుము. గూనివారలకు కుంటివారలకు తొట్టివారలకు ఒకఅంగము మాత్రము క్షయ గలవారలకు అస్థిసంధులు పోయినవాడలకు వాతరక్తరోగదూషితులకు వాతముచేత కొట్టబడిన చిత్తము గలవారలకు స్త్రీల యందు నష్టమైనవీర్యము గలవారలకు ఇయ్యది యుత్తమమగు వాజీకరణ మగుచున్నది. ఈ తైలమును వస్తులయందును పానమునందును తలంటుకొనుటయందును నస్యవిధి యందును ప్రయోగింపవలయును. దీని నుపయోగించిన వాతప్రకోపమువలన గలిగిన వివిధము లగు రోగములుసైతము శమించును.

ఏకాదశశతిక ప్రసారణీతైలము.

శ్లో. శాఖామూలదళైః ప్రసారణితులా స్త్రిస్రః కురుంటాత్తులే, భిన్నాయాశ్చ తులే తులే రుబుకతో రాస్నాశిరి షాత్తులా, దేవాహ్వా చ్చ సకేతకా ధృతశతే నిఃక్వాథ్య కుంభాంభికే, తోయే తైలఘటం తు పాంబకలసౌ దత్త్వా ఢకం మస్తునః. 202. శుక్తాచ్చాగరసాదథైకు రసతః క్షీరాచ్చదత్వాఢకం, పృక్కా కర్కటజీవకాద్య వికసాకాకోలి కాకచ్ఛురా సూక్ష్మైలాఘనసారకుందసరలా కాశ్మీర మాంసీనఖైః, కాలీ యోత్పలపద్మకాహ్వయ నిశా కక్కోలక గ్రంధికైః. 203. చాంపేయా భయ చోజ పూగ కటుకా జాతీఫలాభీరుభిః, శ్రీవాసామరదారు చందనవచాశై లేయసింధూద్భవైః, తైలాభ్యోదకటంభ రాంఘ్రినలికా వృశ్చీరకచ్చోరకైః, కస్తూరీదశమూల కేతకనతధ్యామాశ్వగంధాంబు భిః. 204. కాంతీతార్య్యజశల్లికీఫలలఘుశ్యామాగతాహ్వాహ్వయై, ర్భల్లాత త్రిఫలాబ్జ కేసరమహాశ్యామాలవంగాన్వితైః, సర్వైరేషై స్త్రిఫలై రథీ యసి పచే న్మందేన పాత్రేఽగ్నినా, పానాభ్యంజనవ స్తినస్యవిధినా తూర్ణ మ్రుతం నాశయేత్. 205. సర్వాంగార్ధగతం తథావయవగం సంధ్యస్థిమ జ్జాన్వితం శ్లేష్మోత్థానథ పైత్తికాం శ్చ శమయే న్నానావిధా నామయా న్, ధాతూ న్బృంహయతి స్థిరం చ కురుతే పుంసాం నవం యౌవనం వృద్ధస్యాపి బలం కరోతి సుమహ ద్వంధ్యాసు గర్భప్రదం. 206. పీ త్వై తైల మిదం జరత్యపి సుతం సూతే ౬మునా భూరుహః, సిక్తాః